डेंगुमा Hematocrit बढ्नुको अर्थ के हो?
हेमाटोक्रिट भनेको के हो?
हेमाटोक्रिट [Hematocrit] भनेको रगतमा रातो रक्तकोषको [Red Blood Cell] प्रतिशत हो। यो सामान्यतया CBC रिपोर्टमा प्लेटलेटसँगै आउँछ।
डेंगुमा हेमाटोक्रिट किन बढ्छ?
गम्भीर डेंगुमा रगतका साना नसाहरूबाट प्लाज्मा [Plasma — रगतको तरल भाग] बाहिर चुहिन थाल्छ, जसलाई प्लाज्मा चुहावट [Plasma Leakage] भनिन्छ। प्लाज्मा घट्दा बाँकी रगत बढी "गाढा" हुन्छ, र त्यसैले हेमाटोक्रिटको प्रतिशत बढेको देखिन्छ [https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dengue-and-severe-dengue]।
हेमाटोक्रिट किन प्लेटलेट भन्दा पनि महत्त्वपूर्ण मानिन्छ?
प्लेटलेट घट्नु मात्र एउटा सङ्केत हो, तर हेमाटोक्रिट बढ्नुले सक्रिय प्लाज्मा चुहावट भइरहेको प्रत्यक्ष संकेत दिन्छ, जुन गम्भीर डेंगुको मुख्य जोखिम हो। त्यसैले चिकित्सकले दुवैलाई सँगै हेरेर मूल्याङ्कन गर्नुहुन्छ, एक्लै प्लेटलेटको भरमा होइन।
हेमाटोक्रिट बढेमा के गर्नुपर्छ?
यो पूर्णतः चिकित्सकीय मूल्याङ्कनको विषय हो — कति बढ्यो, कति छिटो बढ्यो, र अन्य लक्षण के-के छन् भन्ने हेरेर उपचार निर्धारण हुन्छ। यो लेखले कुनै घरेलु उपचार सुझाव दिँदैन।
Medical Disclaimer
यो लेख शैक्षिक उद्देश्यका लागि मात्र हो। थप जानकारीका लागि प्लेटलेट घट्नु: डेंगु र अन्य कारणहरू पढ्नुहोस् र आफ्नो CBC रिपोर्टको व्याख्या चिकित्सकबाटै गराउनुहोस्।
Source: WHO — Dengue and severe dengue