उमेर बढ्दै जाँदा प्रजनन क्षमतामा परिवर्तन आउनु प्राकृतिक हो। यो लेखले उमेरले अण्डाको गुणस्तरमा कसरी असर गर्छ र IVF कहिले विचार गर्ने भनेर बताउँछ।
उमेरले अण्डाको गुणस्तरमा कसरी असर गर्छ?
महिला जन्मँदै आफूसँग हुने सम्पूर्ण अण्डा लिएर जन्मिन्छिन् — उमेर बढ्दै जाँदा यी अण्डाको संख्या मात्र होइन, गुणस्तर पनि घट्दै जान्छ, किनभने पुराना अण्डामा क्रोमोजोमल त्रुटि हुने सम्भावना बढ्छ। ३७ वर्षपछि यो गिरावट झन् छिटो हुन्छ। तुलनात्मक रूपमा, २५ वर्षको उमेरको दाँजोमा ३५ वर्षमा गर्भधारण गर्न लगभग दोब्बर गाह्रो हुन्छ, र ४० वर्षमा महिनैपिच्छे गर्भधारण हुने सम्भावना घटेर ३-५% मात्र रहन्छ।
कहिले जाँच गराउने?
- ३५ वर्षभन्दा कम उमेर भएकाले: नियमित सुरक्षा बिना १२ महिनासम्म प्रयास गर्दा पनि गर्भधारण नभएमा
- ३५ वर्षभन्दा माथिकाले: ६ महिनासम्म प्रयास गर्दा पनि नभएमा
- ४० वर्षभन्दा माथिकाले: ढिलो नगरी तुरुन्तै फर्टिलिटी स्पेशलिस्टलाई भेट्नु राम्रो
IVF (In Vitro Fertilization) कहिले विचार गर्ने?
IVF लाई सामान्यतया अन्य उपायले काम नगरेपछि, वा निश्चित परिस्थितिमा (जस्तै दुवै Fallopian Tube बन्द भएमा, पुरुष साथीमा गम्भीर शुक्रकीट समस्या भएमा, वा ३८ वर्षभन्दा माथिकी महिलाका लागि) पहिलो विकल्पका रूपमा सिफारिस गरिन्छ। IVF को सफलता दर पनि उमेरसँगै घट्छ — ३५ वर्षमुनिकाहरूमा प्रति साइकल जीवित जन्मको दर करिब ४०% रहेकोमा, ४० वर्षमा यो घटेर करिब १५-२०% मात्र रहन्छ।
के अण्डाको गुणस्तर सुधार्न सकिन्छ?
एकपटक अण्डाको DNA मा त्रुटि आइसकेपछि, त्यसलाई औषधिले "निको" पार्न सकिँदैन — यो एउटा महत्त्वपूर्ण, यथार्थवादी तथ्य हो। तर धुम्रपान त्याग्ने, स्वस्थ तौल कायम राख्ने, र समयमै जाँच गराउने जस्ता कदमले उपलब्ध अण्डाको उत्तम उपयोग गर्न मद्दत गर्न सक्छ।
कहिले डाक्टर भेट्ने?
- ३५ वर्षमुनिका महिलाले १२ महिना, ३५ वर्षभन्दा माथिकाले ६ महिना नियमित प्रयास गर्दा पनि गर्भधारण नभएमा।
- ४० वर्षभन्दा माथिकाले ढिलो नगरी तुरुन्तै फर्टिलिटी स्पेशलिस्टलाई भेट्नुहोस्।
- पहिले गर्भपतन भइसकेको वा हर्मोनल समस्याको इतिहास भएमा, प्रयास सुरु गर्नुअघि नै जाँच गराउनु उपयोगी हुन्छ।
सन्दर्भ
- Advanced Fertility Center of Chicago. "Female Age, Fertility and Infertility." Available at: advancedfertility.com
- Reproductive Medicine & Infertility Associates. "Egg Quality And Age: How It Affects IVF Success Rates." Available at: rmia.com