गर्भावस्थामा खानपान र व्यायामसम्बन्धी सही जानकारी हुनु आमा र बच्चा दुवैको स्वास्थ्यका लागि महत्त्वपूर्ण छ। यो लेखले ACOG (American College of Obstetricians and Gynecologists) र अन्य विश्वसनीय स्रोतमा आधारित मार्गदर्शन दिन्छ।
के खानबाट टाढा रहने?
- अधपाकेको मासु: कुखुरा, सुँगुरको मासु, र सस्तोमा तयार मासु (जस्तै सस्तिजेज) राम्ररी पकाएर मात्र खानुहोस् — गुलाबी वा रगत देखिने अवस्थामा होइन।
- कच्चा माछा/समुद्री खाना: Sushi वा कच्चा Oyster जस्ता खानाबाट टाढा रहनुहोस्। पारो (Mercury) धेरै हुने माछा (जस्तै King Mackerel) पनि नखानुहोस्।
- कच्चा अन्डा: कच्चा अन्डा भएको खाना (जस्तै घरमा बनेको मेयोनेज) मा Salmonella को जोखिम हुन्छ।
- Pasteurize नगरिएको दुग्ध पदार्थ: लेबलमा "Pasteurized" लेखिएको चिज र दुध मात्र प्रयोग गर्नुहोस्।
व्यायाम सुरक्षित छ कि छैन?
हो, धेरैजसो अवस्थामा व्यायाम सुरक्षित र फाइदाजनक हुन्छ। ACOG ले हप्ताको धेरैजसो दिन २०-३० मिनेट मध्यम-तीव्रताको व्यायाम सिफारिस गर्छ।
सुरक्षित व्यायाम: हिँड्ने, पौडी खेल्ने, र स्थिर साइकल चलाउने सबैभन्दा सुरक्षित मानिन्छन्।
टाढा रहनुपर्ने गतिविधि: शारीरिक सम्पर्क हुने खेल, लड्ने जोखिम भएका गतिविधि (जिम्नास्टिक्स, घोडचढी, स्कीइङ), र धेरै समय पछाडि पल्टिएर गरिने व्यायामबाट टाढा रहनुहोस्। अत्यधिक गर्मीमा व्यायाम नगर्नुहोस्।
कुनै पनि नयाँ व्यायाम सुरु गर्नुअघि आफ्नो डाक्टरसँग सल्लाह लिनु सधैं राम्रो हुन्छ, विशेष गरी उच्च-जोखिमको गर्भावस्था भएमा।
कहिले डाक्टर भेट्ने?
- व्यायाम गर्दा वा पछि योनिबाट रगत बगेमा वा असामान्य दुखाइ भएमा — तुरुन्तै रोकेर डाक्टरलाई सम्पर्क गर्नुहोस्।
- चक्कर लाग्ने, बेहोस हुने जस्तो लाग्ने, वा सास फेर्न असाध्यै गाह्रो भएमा।
- खानपानसम्बन्धी नयाँ योजना (विशेष गरी सप्लिमेन्ट) सुरु गर्नुअघि सधैं आफ्नो डाक्टरसँग सल्लाह लिनुहोस्, विशेष गरी उच्च-जोखिमको गर्भावस्था भएमा।
सन्दर्भ
- ACOG. "Exercise During Pregnancy." Available at: acog.org
- Mayo Clinic. "Pregnancy Nutrition: Foods to Avoid During Pregnancy." Available at: mayoclinic.org