Viral Fever vs Dengue vs Chikungunya: कसरी छुट्याउने?
किन यो भ्रमित हुन्छ?
तीनवटै अवस्थामा ज्वरो, जोर्नी/मांसपेशी दुख्नु, र थकान जस्ता मिल्दाजुल्दा लक्षण देखिन सक्छन्, विशेषगरी नेपालको वर्षायाम पछिको समयमा। त्यसैले लक्षण मात्र हेरेर आफैं निदान गर्नु उपयुक्त हुँदैन — रगत जाँचबाटै पुष्टि हुन्छ।
सामान्य भाइरल ज्वरो [Viral Fever]
हल्का देखि मध्यम ज्वरो, शरीर दुख्ने, घाँटी दुख्ने जस्ता लक्षण देखिन्छन् र प्रायः केही दिनमा आफैं निको हुन्छ, कुनै विशेष warning signs बिना।
डेंगु [Dengue]
तीव्र ज्वरो, आँखाको पछाडि दुख्नु, तीव्र जोर्नी/हड्डी दुख्नु ("Breakbone Fever" पनि भनिन्छ), र छालामा बिबिरा हुन सक्छ। खतराका सङ्केत देखिएमा गम्भीर बन्न सक्छ [https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dengue-and-severe-dengue]।
चिकनगुनिया [Chikungunya]
डेंगुसँग मिल्दोजुल्दो ज्वरो हुन्छ, तर जोर्नी दुख्ने र सुन्निने लक्षण डेंगुभन्दा बढी तीव्र र लामो समयसम्म (हप्तौं देखि महिनौंसम्म पनि) रहन सक्छ। यो पनि एडिस लामखुट्टेबाटै सर्छ।
कसरी पक्का हुने?
लक्षणका आधारमा मात्र अनुमान नलगाई, चिकित्सकको सल्लाहमा उपयुक्त रगत जाँच (डेंगु NS1/IgM/IgG वा अन्य) गराउनु नै सही तरिका हो।
तीनवटैमा साझा सावधानी
लामखुट्टेबाट जोगिनु र आफैं दुखाइ निवारक औषधि नखानु — किनभने डेंगु पुष्टि नभएसम्म रक्तस्रावको जोखिम अनुमान गर्न सकिँदैन।
Medical Disclaimer
यो लेख शैक्षिक उद्देश्यका लागि मात्र हो। सही निदानका लागि चिकित्सकसँग सम्पर्क गर्नुहोस्। थप जानकारीका लागि प्लेटलेट घट्नु: डेंगु र अन्य कारणहरू पढ्नुहोस्।
Source: WHO — Dengue and severe dengue