हस्तमैथुन (Masturbation): सत्य र भ्रम - के यो सामान्य र सुरक्षित हो?

हस्तमैथुन (Masturbation): सत्य र भ्रम - के यो सामान्य र सुरक्षित हो?

Medical review: Reviewed by Dr. Roshan Basnet. Last reviewed 2026-08-10.

हस्तमैथुनबारे नेपालमा धेरै कुरा भनिन्छ — कमजोरी हुन्छ, बाँझोपन आउँछ, अनुहारमा डण्डीफोर आउँछ भनेर। यी मध्ये अधिकांश कुरा वैज्ञानिक रूपमा गलत साबित भइसकेका छन्। यो लेखले चिकित्सा विज्ञानले वास्तवमा के भन्छ भनेर स्पष्ट पार्छ।

के हस्तमैथुन सामान्य हो?

हो। हस्तमैथुन केटा र केटी दुवैका लागि पूर्ण रूपमा सामान्य र स्वाभाविक व्यवहार हो। धेरै किशोर-किशोरी र वयस्कले यो अनुभव गर्छन्, र यसले शरीरलाई कुनै हानि पुर्‍याउँदैन। केटीहरूले पनि हस्तमैथुन गर्छन् — यो केवल केटाहरूसँग मात्र सम्बन्धित विषय होइन, तर नेपाली समाजमा यसबारे कम कुरा हुने भएकाले धेरै केटीहरूलाई यो असामान्य हो कि भन्ने भ्रम पर्न सक्छ। यो होइन — यो पनि उत्तिकै सामान्य हो।

भ्रम र सत्य

भ्रम: हस्तमैथुनले बाँझोपन (Infertility) निम्त्याउँछ। सत्य: Mayo Clinic र Cleveland Clinic जस्ता प्रतिष्ठित संस्थाका अनुसार, हस्तमैथुनले पुरुष वा महिला कसैको प्रजनन क्षमतामा असर गर्दैन। महिलामा यसले Ovulation वा अण्डाको गुणस्तरमा कुनै असर पार्दैन। भ्रम: हस्तमैथुनले शुक्रकीट (Sperm) को संख्या घटाउँछ। सत्य: नियमित हस्तमैथुनले शुक्रकीटको संख्या वा गुणस्तरमा उल्लेखनीय असर पार्दैन। बरु, नियमित स्खलनले Epididymis मा जम्मा भएका पुराना शुक्रकीट हटाई नयाँ शुक्रकीटको गुणस्तर सुधार्न सघाउन सक्छ भनी केही अध्ययनले देखाएका छन्। भ्रम: हस्तमैथुनले डण्डीफोर (Acne) निम्त्याउँछ। सत्य: डण्डीफोर हर्मोनको उतार-चढाव, आनुवंशिकता, र छालाको स्वभावसँग सम्बन्धित हुन्छ, हस्तमैथुनसँग होइन। भ्रम: हस्तमैथुनले शारीरिक कमजोरी वा थकान ल्याउँछ। सत्य: हस्तमैथुनको कुनै गम्भीर शारीरिक साइड इफेक्ट छैन। यसले शक्ति घटाउँदैन। भ्रम: हस्तमैथुनले महिनावारी चक्रलाई असर गर्छ। सत्य: हस्तमैथुनको महिनावारी चक्रसँग कुनै वैज्ञानिक सम्बन्ध छैन। भ्रम: हस्तमैथुनले कौमार्य (Virginity) समाप्त गर्छ। सत्य: "कौमार्य" एउटा सामाजिक अवधारणा हो, चिकित्सकीय होइन। हस्तमैथुनले शरीरमा कुनै त्यस्तो परिवर्तन ल्याउँदैन जसलाई चिकित्सकीय रूपमा नाप्न सकिन्छ।

कति बारम्बार गर्नु "सामान्य" हो?

यसको कुनै निश्चित "सही" संख्या छैन — यो व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। यदि यसले दैनिक जीवन (पढाइ, सामाजिक सम्बन्ध, दिनचर्या) मा बाधा पुर्‍याउन थालेको छ, वा यसलाई नियन्त्रण गर्न गाह्रो भइरहेको छ भने, त्यो बेला कसैसँग (डाक्टर वा काउन्सिलर) कुरा गर्नु उपयोगी हुन सक्छ — यो लाजको विषय होइन, बरु आफ्नो मानसिक स्वास्थ्यको हेरचाह गर्ने कुरा हो।

पोर्नोग्राफीबारे एक शब्द

पोर्नोग्राफीमा देखिने कुरा वास्तविक यौन जीवनको यथार्थ प्रतिनिधित्व होइन — शरीरको बनावट, समय-अवधि, र व्यवहार अक्सर बढाइचढाइ गरिएको हुन्छ। यसलाई वास्तविकताको मापदण्ड ठान्नु आफ्नो शरीर वा साथीबारे गलत अपेक्षा र चिन्ता निम्त्याउन सक्छ।

कहिले डाक्टर वा काउन्सिलरसँग कुरा गर्ने?

  • यसले दैनिक जीवन, पढाइ, वा सामाजिक सम्बन्धमा बाधा पुर्‍याउन थालेमा।
  • यसलाई नियन्त्रण गर्न गाह्रो भइरहेको महसुस भएमा।
  • यो लाजको विषय होइन — आफ्नो मानसिक स्वास्थ्यको हेरचाह गर्ने कुरा हो।

सन्दर्भ

  1. Cleveland Clinic. "Masturbation: Facts and Benefits." Available at: clevelandclinic.org
  2. Mayo Clinic. "Male masturbation: Does frequency affect male fertility?" Available at: mayoclinic.org

Sources

  1. World Health Organization Nepal. Health topics. Accessed 2026.
  2. Nepal Medical Council. Professional guidance and registration. Accessed 2026.
  3. MedlinePlus. Health topics. Accessed 2026.
  4. NHS. Health conditions. Accessed 2026.

श्रेणी: Gynecology & Reproductive Health — यस विषयका सबै लेखहरू हेर्नुहोस्

सम्बन्धित स्वास्थ्य सहयोग खोज्नुहोस्

यो लेख शैक्षिक जानकारीका लागि हो। थप सहयोग आवश्यक भएमा सम्बन्धित विशेषज्ञता र सार्वजनिक डाइरेक्टरी प्रोफाइलहरू हेर्नुहोस्।

सम्बन्धित विशेषज्ञता

प्रसूति तथा स्त्रीरोग

OB-GYN specializes in pregnancy, childbirth, and female reproductive health.

प्रसूति तथा स्त्रीरोगका सबै प्रोफाइलहरू हेर्नुहोस् →

सार्वजनिक डाइरेक्टरी प्रोफाइलहरू