Gynecology & Reproductive Health

लेखहरू (49)

• असुरक्षित यौन सम्पर्कपछि के गर्ने? (What to Do After Unprotected Sex)

  यदि सुरक्षा बिना यौन सम्पर्क भयो भने, चिन्ता लाग्नु स्वाभाविक हो। तर आत्तिनुभन्दा, केही व्यावहारिक कदम चाल्नु बढी उपयोगी हुन्छ।

• Ovulation र गर्भधारणको लागि सबैभन्दा उर्वर दिनहरू (Fertile Window) कसरी पत्ता लगाउने

  गर्भधारणको योजना बनाउँदै हुनुहुन्छ भने, आफ्नो शरीरको Ovulation चक्र बुझ्नु उपयोगी हुन्छ। यो लेखले Ovulation कहिले हुन्छ र सबैभन्दा उर्वर दिनहरू कसरी पत्ता लगाउने भनेर बताउँछ।

• यौन तथा प्रजनन अंगहरूको बनावट: पुरुष र महिला शरीर सजिलो भाषामा बुझ्ने

  आफ्नै शरीरको बनावट बुझ्नु स्वास्थ्यको पहिलो पाइलो हो। धेरैलाई यी अंगका नाम र काम ठ्याक्कै थाहा हुँदैन, किनभने स्कूलमा पनि यसबारे खुलेर पढाइँदैन।

• यौन सम्पर्कमा दुखाइ (Painful Sex): कारण र समाधान

  यौन सम्पर्कमा दुखाइ हुनु सामान्य ठान्नु हुँदैन — यो कुनै कारणले भइरहेको हुन्छ, र धेरैजसो कारण उपचारयोग्य छन्। यो लेखले सामान्य कारण र कहिले डाक्टर भेट्ने भनेर बताउँछ।

• सर्भिसाइटिस (Cervicitis): पाठेघरको मुखमा सुजन - कारण, लक्षण र उपचार

  पाठेघरको मुख (Cervix) मा सुजन आउने अवस्थालाई Cervicitis भनिन्छ। यो प्रायः कुनै लक्षण बिना नै हुन्छ, तर कहिलेकाहीं असहज लक्षणहरू देखा पर्न सक्छन्।

• उमेरसँगै अण्डाको गुणस्तर घट्नु र IVF: कहिले सोच्ने

  उमेर बढ्दै जाँदा प्रजनन क्षमतामा परिवर्तन आउनु प्राकृतिक हो। यो लेखले उमेरले अण्डाको गुणस्तरमा कसरी असर गर्छ र IVF कहिले विचार गर्ने भनेर बताउँछ।

• आकस्मिक गर्भनिरोधक चक्की (Emergency Contraceptive Pill): नेपालमा प्रयोग, समय र प्रभावकारिता

  कन्डम फुट्यो, वा हतारमा सुरक्षाको प्रयोग बिर्सियो — यस्तो भइहाल्यो भने, आत्तिनुपर्दैन।

• किशोरमा पुरुष यौन स्वास्थ्य: टाइट खोक्रो छाला, इरेक्सन र अण्डकोषको जाँच

  पुरुष यौन स्वास्थ्यबारे धेरै प्रश्न मनमा आए पनि सोध्न लाज लाग्न सक्छ। यो लेखले तीनवटा सामान्य चिन्ता — खोक्रो छाला टाइट हुनु, इरेक्सनसम्बन्धी अलमल, र अण्डकोषको आफ्नै जाँच — बारे सोझो जानकारी दिन्छ।

• हस्तमैथुन (Masturbation): सत्य र भ्रम - के यो सामान्य र सुरक्षित हो?

  हस्तमैथुनबारे नेपालमा धेरै कुरा भनिन्छ — कमजोरी हुन्छ, बाँझोपन आउँछ, अनुहारमा डण्डीफोर आउँछ भनेर। यी मध्ये अधिकांश कुरा वैज्ञानिक रूपमा गलत साबित भइसकेका छन्।

• हाइमेन (Hymen) र कौमार्यबारे भ्रम र वैज्ञानिक सत्य

  "पहिलो पटक रगत आउनैपर्छ," "हाइमेन नभएको मतलब कौमार्य गुमेको" — यी नेपाली समाजमा गहिरो जरा गाडेका भ्रम हुन्, तर चिकित्सा विज्ञानले यी कुरालाई गलत साबित गरिसकेको छ।

• कन्डम सही तरिकाले प्रयोग गर्ने विधि र यसको प्रभावकारिता

  कन्डम गर्भधारण र यौन सङ्क्रमित रोग (STI) दुवैबाट बचाउने एकमात्र साधारण उपाय हो — तर यसको प्रभावकारिता धेरै हदसम्म सही तरिकाले प्रयोग गर्नुमा भर पर्छ।

• पहिलो पटक यौन सम्पर्क: तयारी, अपेक्षा र सुरक्षाबारे इमानदार जानकारी

  पहिलो पटक यौन सम्पर्कबारे मनमा धेरै प्रश्न र अलमल हुनु स्वाभाविक हो। यो लेखले भावनात्मक तयारी, शारीरिक अपेक्षा, र सुरक्षाका कुरा इमानदारीपूर्वक, बिना डर वा लाजले बताउँछ।

• गर्भनिरोधकका विधिहरू: नेपालमा उपलब्ध विकल्प र कुन कसका लागि उपयुक्त

  गर्भनिरोधकको एउटै "सबैभन्दा राम्रो" विधि हुँदैन — के उपयुक्त हुन्छ भन्ने कुरा तपाईंको स्वास्थ्य, जीवनशैली, र प्राथमिकतामा भर पर्छ।

• महिला यौन दुर्बलता [Female Sexual Dysfunction]

  महिला यौन दुर्बलता [Female Sexual Dysfunction] एक जटिल समस्या हो जसले धेरै महिलाहरूलाई असर गर्छ। यो समस्या नेपालमा पनि बढ्दो छ, तर धेरै महिलाहरू यस बारेमा खुलेर कुरा गर्न हिचकिचाउँछन्।

• पेल्भिक फ्लोर डिसफंक्शन Pelvic Floor Dysfunction

  पेल्भिक फ्लोर डिसफंक्शन [Pelvic Floor Dysfunction] एउटा यस्तो अवस्था हो जसमा पेल्भिक फ्लोरका मांसपेशीहरूले राम्रोसँग काम गर्दैनन्। यी मांसपेशीहरूले मूत्राशय [bladder], पाठेघर [uterus] (महिलामा), मलाशय

• छाउपडी र महिनावारी स्वास्थ्य [Chhaupadi and Menstrual Health]: कारण, लक्षण, उपचार र रोकथाम

  छाउपडी र महिनावारी स्वास्थ्य [Chhaupadi and Menstrual Health]: कारण, लक्षण, उपचार र रोकथाम परिचय छाउपडी प्रथा नेपालको पश्चिमी पहाडी भेगमा विशेष गरी प्रचलित एक हानिकारक सामाजिक र सांस्कृतिक अभ्यास हो,

• गर्भाशयको भित्री तहको वृद्धि Endometrial Hyperplasia

  गर्भाशयको भित्री तहको वृद्धि [Endometrial Hyperplasia] एउटा यस्तो अवस्था हो जसमा गर्भाशयको भित्री तह (endometrium) असामान्य रूपमा बाक्लो हुन्छ।

• योनी स्राव Vaginal Discharge (Leucorrhoea)

  योनी स्राव [Vaginal Discharge (Leucorrhoea)] महिलाहरूमा हुने एक सामान्य समस्या हो। यो समस्या धेरै महिलाहरूले आफ्नो जीवनकालमा अनुभव गर्छन्।

• नेपालमा पेरिमोनोपज [Perimenopause] का लक्षणहरू

  पेरिमोनोपज [Perimenopause] महिलाको जीवनको एउटा महत्त्वपूर्ण चरण हो, जसमा उनीहरू रजोनिवृत्तिको [Menopause] नजिक पुग्छन्।

• अण्डाशय मरोड [Ovarian Torsion]: कारण, लक्षण, उपचार र बच्ने उपाय

  अण्डाशय मरोड [Ovarian Torsion] एउटा गम्भीर स्त्रीरोग सम्बन्धी समस्या हो जसमा अण्डाशय (ovary) लाई समर्थन गर्ने लिगामेन्टहरू घुम्छन्, जसले गर्दा अण्डाशयमा रक्त प्रवाह रोकिन्छ।

• डिम्बाशयको क्यान्सर [Ovarian Cancer]: लक्षण चिन्ने र उपचार गर्ने तरिका

  डिम्बाशयको क्यान्सर [Ovarian Cancer] महिलाहरूमा हुने एक गम्भीर स्वास्थ्य समस्या हो। यो रोग डिम्बाशयमा असामान्य कोषहरूको वृद्धि भएर सुरु हुन्छ।

• असामान्य योनी रक्तस्राव Abnormal Uterine Bleeding

  असामान्य योनी रक्तस्राव [Abnormal Uterine Bleeding] महिलाहरूमा हुने एक सामान्य समस्या हो।

• एडेनोमायोसिस [Adenomyosis]: लक्षण, कारण र उपचारका उपायहरू

  एडेनोमायोसिस [Adenomyosis] एक स्त्रीरोग सम्बन्धी अवस्था हो जसमा पाठेघरको भित्री अस्तर (एन्डोमेट्रियल टिश्यू) पाठेघरको मांसपेशी भित्र बढ्छ।

• ओभेरियन सिस्ट [Ovarian Cysts]: कारण, लक्षण र उपचार

  ओभेरियन सिस्ट [Ovarian Cysts] महिलाहरूमा हुने एउटा सामान्य समस्या हो। यो समस्या धेरै महिलाहरूमा कुनै लक्षण बिना नै देखा पर्न सक्छ, तर कतिपय अवस्थामा यसले असुविधा र चिन्ता निम्त्याउन सक्छ। नेपालमा धेरै

• पुरुष बाँझोपन [Male Infertility]: लक्षण, कारण र उपचारका उपायहरू

  पुरुष बाँझोपन [Male Infertility] नेपालमा बढ्दो समस्या हो। धेरै नेपाली दम्पतीहरू सन्तान प्राप्त गर्न नसक्दा निराश हुन्छन्। यो समस्या पुरुषको प्रजनन क्षमतामा कमी भएर हुन्छ।

• प्रसूति फिस्टुला [Obstetric Fistula]: गम्भीर समस्या

  प्रसूति फिस्टुला [Obstetric Fistula] सुत्केरी हुने बेलामा हुने एक गम्भीर स्वास्थ्य समस्या हो। यो समस्या नेपालमा अझै पनि विद्यमान छ, विशेष गरी दुर्गम क्षेत्रहरूमा जहाँ स्वास्थ्य सेवाको पहुँच कम छ।

• फाइमोसिस [Phimosis]: कारण, लक्षणदेखि रोकथामसम्म पूरा जानकारी

  फाइमोसिस [Phimosis]: कारण, लक्षण, उपचार र रोकथाम परिचय फाइमोसिस [Phimosis] एउटा यस्तो अवस्था हो जहाँ लिङ्गको अग्रभागको छाला [foreskin] लिङ्गको टाउको [glans penis] बाट पूरै पछाडि तान्न सकिँदैन।

• पेल्भिक एडहेसन [Pelvic Adhesions]: लक्षण, कारण र उपचारका उपायहरू

  पेल्भिक एडहेसन [Pelvic Adhesions] एक सामान्य समस्या हो जसमा पेट भित्रका अंगहरू एकआपसमा टाँसिन्छन्। यो समस्या नेपालमा पनि धेरै महिलाहरूमा देखिन्छ।

• रजोनिवृत्ति [Menopause]: कारण, लक्षण, उपचार र बच्ने उपाय

  रजोनिवृत्ति [Menopause] महिलाको जीवनको एउटा प्राकृतिक प्रक्रिया हो। यो उमेर बढ्दै जाँदा हुने गर्छ। नेपालमा धेरै महिलाहरूले यस समयमा विभिन्न शारीरिक र मानसिक समस्याहरू अनुभव गर्छन्।

• अल्प रजस्वला [Oligomenorrhea]: कारण, लक्षण, उपचार र बच्ने उपाय

  अल्प रजस्वला [Oligomenorrhea] महिलाहरूमा देखिने एक सामान्य समस्या हो, जसमा महिनावारी नियमित रूपमा नहुने वा धेरै कम हुने गर्दछ।

• महिनावारीको दुखाइ [Dysmenorrhea]: लक्षण उपचार

  महिनावारीको दुखाइ [Dysmenorrhea] महिलाहरूमा धेरै सामान्य समस्या हो। यो दुखाइ महिनावारी सुरु हुनुभन्दा केही दिन अघिदेखि सुरु भएर महिनावारीको समयमा रहन्छ। नेपालमा धेरै महिलाहरूले यो समस्या अनुभव गर्छन्,

• Premenstrual Dysphoric Disorder

  Premenstrual Dysphoric Disorder (PMDD) एक प्रकारको गम्भीर प्रिम menstrual सिन्ड्रोम (PMS) हो। यो समस्याले महिलाहरूको शारीरिक, मानसिक र भावनात्मक स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पार्छ।

• महिनावारी अघिको सिन्ड्रोम [Premenstrual Syndrome]

  महिनावारी अघिको सिन्ड्रोम [Premenstrual Syndrome] (PMS) महिलाहरूमा धेरै देखिने समस्या हो। यो समस्या महिनावारी सुरु हुनुभन्दा केही दिन अघि देखा पर्दछ र महिनावारी सुरु भएपछि आफैँ कम हुँदै जान्छ।

• पेल्भिक इन्फ्लामेटरी डिजिज Pelvic Inflammatory Disease - PID

  पेल्भिक इन्फ्लामेटरी डिजिज [Pelvic Inflammatory Disease - PID] महिलाहरूमा हुने एक गम्भीर संक्रमण हो। यो संक्रमण पाठेघर, डिम्ब नली [fallopian tubes] र डिम्बाशय [ovaries] जस्ता प्रजनन अंगहरूमा हुन्छ।

• ग्यालेक्टोरिया [Galactorrhea]: के हो? लक्षण र उपचारको पूरा जानकारी

  ग्यालेक्टोरिया [Galactorrhea] एउटा यस्तो अवस्था हो जसमा स्तनपान नगर्ने महिला वा पुरुषको स्तनबाट दूध आउँछ। यो समस्या नेपालमा धेरैलाई हुने गरेको छ।

• पॉलीसिस्टिक ओवरी सिन्ड्रोम- Polycystic Ovary Syndrome

  पॉलीसिस्टिक ओवरी सिन्ड्रोम [Polycystic Ovary Syndrome (PCOS)] महिलाहरूमा हुने एक सामान्य हर्मोनल समस्या हो। यो समस्या नेपालमा पनि बढ्दो छ र धेरै महिलाहरू यसबाट प्रभावित छन्। PCOS ले महिलाको प्रजनन क्ष

• सर्भाइकल डिस्प्लेसिया [Cervical Dysplasia] women's health

  सर्भाइकल डिस्प्लेसिया [Cervical Dysplasia] पाठेघरको मुखको कोषहरूको असामान्य परिवर्तन हो। यो समस्या नेपालमा धेरै महिलाहरूमा देखिन्छ।

• गर्भाशय निकाल्ने शल्यक्रिया Uterus Surgery -Hysterectomy

  गर्भाशय निकाल्ने शल्यक्रिया [Hysterectomy] महिलाहरूमा गरिने एउटा सामान्य शल्यक्रिया हो।

• स्तनको संक्रमण - Lactational Mastitis Management

  स्तनको संक्रमण [Lactational Mastitis] स्तनपान गराउने आमाहरूमा हुने एक सामान्य समस्या हो। यो समस्या विशेषगरी बच्चा जन्मिएको पहिलो तीन महिनामा देखिने सम्भावना बढी हुन्छ।

• Uterine Fibroids-पाठेघरको फाइब्रोइड: कारण र उपचारका उपायहरू

  पाठेघरको फाइब्रोइड [Uterine Fibroids] महिलाहरूमा हुने एक सामान्य समस्या हो। यो पाठेघरमा हुने गैर-क्यान्सरयुक्त ट्युमर हो।

• समय नपुगी डिम्बाशय कमजोर हुनु Premature Ovarian Insufficiency

  समय नपुगी डिम्बाशय कमजोर हुनु [Premature Ovarian Insufficiency (POI)] एउटा यस्तो अवस्था हो जसमा ४० वर्षभन्दा कम उमेरका महिलाहरूको डिम्बाशयले सामान्य रूपमा काम गर्न छोड्छ।

• एन्डोमेट्रियोसिस र बाँझोपन [Endometriosis and Infertility

  एन्डोमेट्रियोसिस [Endometriosis] नेपालमा धेरै महिलाहरूमा देखिने समस्या हो। यो समस्याले बाँझोपन [Infertility] निम्त्याउन सक्ने भएकोले यसको बारेमा जानकारी हुनु आवश्यक छ।

• महिनावारी सरसफाइ: स्वस्थ बानी र सही तरिकाहरू

  मासिक धर्म सरसफाइ [Menstrual Hygiene]: कारण, लक्षण, उपचार र रोकथाम परिचय मासिक धर्म सरसफाइ [Menstrual Hygiene] भनेको मासिक धर्म [menstruation] को समयमा महिला र किशोरीहरूले आफ्नो शरीरको सरसफाइ र स्वास्

• बालानिटिस [Balanitis]: लक्षण, उपचार र रोकथामका उपायहरू

  बालानिटिस [Balanitis]: कारण, लक्षण, उपचार र रोकथाम परिचय बालानिटिस [Balanitis] लिंगको अगाडिको भाग, जसलाई ग्लान्स [glans] भनिन्छ, मा हुने संक्रमण वा सुन्निने समस्या हो।

• प्रोस्टेट शल्यक्रिया (TURP): कहिले चाहिन्छ र के अपेक्षा गर्ने?

  प्रोस्टेट बढेको शल्यक्रिया [Prostate Enlargement Surgery] (TURP): कारण, लक्षण, उपचार र रोकथाम परिचय प्रोस्टेट बढेको शल्यक्रिया [Transurethral Resection of the Prostate (TURP)] एउटा यस्तो प्रक्रिया हो

• प्रोस्टेट क्यान्सर [Prostate Cancer]: के हो? कारण, उपचार र रोकथाम

  प्रोस्टेट क्यान्सर [Prostate Cancer]: कारण, लक्षण, उपचार र रोकथाम परिचय प्रोस्टेट क्यान्सर [Prostate cancer] पुरुषहरूमा हुने एक सामान्य प्रकारको क्यान्सर हो, जुन प्रोस्टेट ग्रन्थि [prostate gland] मा

• भ्यारिकोसेल [Varicocele]: लक्षण, उपचार र रोकथामका उपायहरू

  भ्यारिकोसेल [Varicocele]: कारण, लक्षण, उपचार र रोकथाम परिचय भ्यारिकोसेल [Varicocele] पुरुषको अण्डकोष [scrotum] भित्रका नसहरू [veins] सुन्निने अवस्था हो।

• अण्डकोषको घुमाउरो [Testicular Torsion]: कारण, लक्षण, उपचार र रोकथाम

  अण्डकोषको घुमाउरो [Testicular Torsion]: कारण, लक्षण, उपचार र रोकथाम परिचय अण्डकोषको घुमाउरो [Testicular Torsion] एक गम्भीर चिकित्सा आपतकालिन अवस्था हो जसमा अण्डकोष [testicle] लाई रगत आपूर्ति गर्ने नस

• कम टेस्टोस्टेरोन [Low Testosterone]: चिन्नुपर्ने लक्षण, उपचार र बच्ने उपायहरू

  कम टेस्टोस्टेरोन [Low Testosterone]: कारण, लक्षण, उपचार र रोकथाम परिचय कम टेस्टोस्टेरोन [Low Testosterone], जसलाई हाइपोगोनाडिज्म [hypogonadism] पनि भनिन्छ, पुरुषको शरीरमा टेस्टोस्टेरोन हर्मोन [hormone