Pap Smear जाँच के हो?
Pap Smear (Papanicolaou Test) पाठेघरको मुखको क्यान्सर स्क्रिनिङका लागि गरिने एक साधारण जाँच हो, जसमा पाठेघरको मुखबाट केही कोषिका लिएर प्रयोगशालामा असामान्यता (प्रि-क्यान्सर परिवर्तन) जाँचिन्छ।
मानिसहरू यसरी पनि खोज्छन्: pap smear test in nepali, pap smear meaning in nepali, pap smear in nepali
कहिले गराउने?
WHO को सिफारिस अनुसार ३० वर्षको उमेरदेखि हरेक ५-१० वर्षमा स्क्रिनिङ गराउनु उपयुक्त हो (ठ्याक्कै अन्तराल तपाईंको डाक्टरसँग छलफल गर्नुहोस्, किनकि यो प्रयोग हुने परीक्षण विधिमा निर्भर गर्छ)।
के अपेक्षा गर्ने?
यो जाँच छोटो (केही मिनेट) र सामान्यतया दुखाइरहित हुन्छ, यद्यपि हल्का असहज महसुस हुन सक्छ। जाँच अघि २४-४८ घण्टा योनि भित्र औषधि/डुस प्रयोग नगर्नु र यौन सम्पर्कबाट टाढा रहनु सिफारिस गरिन्छ, र महिनावारी नभएको समयमा गराउनु उत्तम हुन्छ।
नतिजा र त्यसपछि के गर्ने
असामान्य नतिजा आएमा घबराउनुपर्दैन — यसको मतलब क्यान्सर भइहाल्छ भन्ने होइन। धेरैजसो असामान्यता स्वतः निको हुन्छन् वा साधारण उपचारले ठीक हुन्छन्। डाक्टरले थप जाँच (जस्तै Colposcopy) सिफारिस गर्न सक्नुहुन्छ। नियमित स्क्रिनिङले नै प्रि-क्यान्सर अवस्थामै पहिचान गरी क्यान्सर हुनबाटै रोक्न सकिन्छ।
कहिले डाक्टर भेट्ने?
- Pap Smear को नतिजा असामान्य (Abnormal) आएमा — तुरुन्तै फलोअप जाँचका लागि डाक्टरलाई भेट्नुहोस्।
- महिनावारीबाहेकको समयमा वा यौन सम्पर्कपछि योनिबाट रगत बगेमा।
- असामान्य योनि स्राव वा दुर्गन्ध आएमा।
- पेल्भिक क्षेत्रमा लगातार दुखाइ भएमा — यी लक्षणले नियमित स्क्रिनिङको पर्खाइभन्दा पहिले नै जाँच गराउनुपर्ने संकेत दिन सक्छन्।
नेपालमा कहाँ र कसरी जाँच गराउने?
नेपालमा पाठेघरको मुखको क्यान्सर स्क्रिनिङ सरकारी अस्पताल, मेडिकल कलेज, क्यान्सर अस्पताल र परिवार नियोजन सेवा दिने क्लिनिकहरूमा उपलब्ध छ। नेपालको राष्ट्रिय कार्यक्रमअन्तर्गत धेरै सरकारी स्वास्थ्य संस्थामा VIA (Visual Inspection with Acetic Acid) विधिबाट स्क्रिनिङ गरिन्छ — यसमा पाठेघरको मुखमा सिरका (एसिटिक एसिड) लगाएर आँखाले नै असामान्य परिवर्तन हेरिन्छ। VIA सस्तो हुन्छ, नतिजा त्यहीँ थाहा हुन्छ, र स्रोत सीमित भएको ठाउँमा प्रभावकारी मानिन्छ। ठूला अस्पताल र निजी प्रयोगशालामा Pap Smear र HPV DNA जाँच पनि उपलब्ध हुन्छ।
जाँचअघि जान्नुपर्ने कुरा
- महिनावारी सकिएको ५ देखि १० दिनपछिको समय जाँचका लागि उपयुक्त हुन्छ।
- पहिले कुनै जाँच गराएको भए त्यसको रिपोर्ट साथमा लैजानुहोस्।
- गर्भवती हुनुहुन्छ वा हुन सक्ने सम्भावना छ भने डाक्टरलाई पहिल्यै बताउनुहोस्।
- जाँच महिला स्वास्थ्यकर्मीबाट गराउन चाहनुहुन्छ भने अनुरोध गर्न सक्नुहुन्छ — यो सामान्य र स्वीकार्य अनुरोध हो।
रोकथामको दोस्रो पाटो: HPV खोप
पाठेघरको मुखको क्यान्सर प्रायः HPV भाइरसको लामो समयको संक्रमणबाट हुन्छ। त्यसैले HPV खोप (सामान्यतया किशोरी अवस्थामा, यौन सक्रिय हुनुअघि) र नियमित स्क्रिनिङ — दुवै सँगै अपनाउँदा जोखिम धेरै घट्छ। खोप लगाइसकेको भए पनि स्क्रिनिङ भने छाड्नु हुँदैन, किनकि खोपले सबै प्रकारका HPV लाई रोक्दैन।
सन्दर्भ
- World Health Organization. "Cervical Cancer." WHO Fact Sheet, 3 July 2026. Available at: who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer