अण्डकोषको घुमाउरो [Testicular Torsion]: कारण, लक्षण, उपचार र रोकथाम

# अण्डकोषको घुमाउरो [Testicular Torsion]: कारण, लक्षण, उपचार र रोकथाम

परिचय

अण्डकोषको घुमाउरो [Testicular Torsion] एक गम्भीर चिकित्सा आपतकालिन अवस्था हो जसमा अण्डकोष [testicle] लाई रगत आपूर्ति गर्ने नस [spermatic cord] अचानक घुम्छ। यो घुमाउरोले अण्डकोषमा रगतको प्रवाह रोक्छ, जसले गर्दा अण्डकोषका तन्तुहरूमा अक्सिजन र पोषक तत्वको कमी भई क्षति पुग्न सक्छ। यदि यसको तुरुन्त उपचार गरिएन भने, यसले अण्डकोषको स्थायी क्षति वा अण्डकोष गुम्न सक्छ।

यो अवस्था जुनसुकै उमेरका पुरुषहरूमा हुन सक्छ, तर विशेष गरी नवजात शिशुहरू [newborns] र १२ देखि १८ वर्षका किशोरहरूमा [adolescents] बढी देखिन्छ। यसको मुख्य सन्देश भनेको अण्डकोषमा अचानक र तीव्र दुखाइ महसुस भएमा तुरुन्त अस्पताल जानु अति आवश्यक छ, किनकि समयमै उपचारले अण्डकोष बचाउन सकिन्छ। तपाईं एक्लै हुनुहुन्न, धेरै पुरुषहरूले यो समस्या अनुभव गर्छन्।

अण्डकोषको घुमाउरो के हो?

अण्डकोषको घुमाउरो [Testicular Torsion] तब हुन्छ जब अण्डकोषलाई अण्डकोषको थैली [scrotum] भित्र स्थिर राख्ने तन्तु [connective tissue] पर्याप्त विकसित हुँदैन वा कमजोर हुन्छ। यसले गर्दा अण्डकोष सजिलैसँग घुम्न सक्छ। जब अण्डकोष घुम्छ, यसको साथमा अण्डकोषमा रगत पुर्याउने धमनी [arteries] र रगत फर्काउने शिरा [veins] भएको स्पर्मेटिक कर्ड [spermatic cord] पनि घुम्छ। यो घुमाउरोले रगतको प्रवाहलाई पूर्ण रूपमा रोक्न सक्छ, जसले गर्दा अण्डकोषका तन्तुहरू मर्न थाल्छन्।

नेपालमा पनि अण्डकोषको घुमाउरोको घटना विश्वव्यापी रूपमा देखिने दरसँग मिल्दोजुल्दो छ, यद्यपि यसको सही राष्ट्रिय तथ्याङ्क उपलब्ध छैन। यस अवस्थाको बारेमा जनचेतनाको कमी र स्वास्थ्य सेवामा पहुँचको अभावले गर्दा कतिपय अवस्थामा ढिलो उपचार हुन सक्छ, जसले गर्दा अण्डकोष गुम्ने जोखिम बढ्छ। विशेष गरी ग्रामीण क्षेत्रका मानिसहरूमा यसको जानकारी कम हुन सक्छ, त्यसैले तुरुन्त स्वास्थ्य संस्थामा पुग्न आवश्यक छ। समयमै उपचारले ठूलो फरक पार्न सक्छ।

🚨 लक्षणहरू [Symptoms]

अण्डकोषको घुमाउरो का मुख्य लक्षणहरू यस प्रकार छन्:

• • अण्डकोषमा अचानक र तीव्र दुखाइ [Sudden and severe testicular pain]

• • अण्डकोष सुन्निनु [Swelling of the scrotum]

• • प्रभावित अण्डकोष रातो हुनु वा गाढा रंगको देखिनु [Redness or darkening of the affected scrotum]

• • पेटको तल्लो भागमा दुखाइ [Lower abdominal pain]

• • वाकवाकी लाग्नु [Nausea]

• • बान्ता हुनु [Vomiting]

• • प्रभावित अण्डकोष सामान्य भन्दा माथि सरेको देखिनु वा तेर्सो हुनु [Affected testicle appearing higher or horizontally oriented]

• • पिसाब फेर्दा दुखाइ (बिरलै) [Painful urination (rarely)]

अण्डकोषको घुमाउरो [Testicular Torsion] को लक्षणहरू जुनसुकै उमेरमा देखा पर्न सक्छन्, तर विशेष गरी किशोरहरू र नवजात शिशुहरूमा यो जोखिम बढी हुन्छ। यी लक्षणहरू देखिएमा तुरुन्त चिकित्सा सहायता लिनु पर्छ।

⚠️ रेड फ्ल्याग संकेतहरू [Red Flags]

अण्डकोषको घुमाउरो [Testicular Torsion] एक चिकित्सा आपतकालिन अवस्था हो। निम्न चेतावनी संकेतहरू देखिएमा तुरुन्तै अस्पताल जानुहोस्:

• ⚠️ अण्डकोषमा अचानक र असहनीय दुखाइ [Sudden, excruciating testicular pain]

• ⚠️ दुखाइको साथमा अण्डकोषको थैली [scrotum] सुन्निनु [Scrotal swelling with pain]

• ⚠️ वाकवाकी र बान्ता हुनु [Nausea and vomiting]

• ⚠️ प्रभावित अण्डकोषको रंगमा परिवर्तन हुनु (रातो वा नीलो) [Changes in testicular color (red or blue)]

• ⚠️ अण्डकोष सामान्य भन्दा माथि सरेको देखिनु [Testicle riding high in the scrotum]

• ⚠️ अण्डकोष छुनै नसकिने गरी संवेदनशील हुनु [Extreme tenderness of the testicle]

• ⚠️ ज्वरो आउनु (संक्रमणको संकेत) [Fever (sign of infection)]

• ⚠️ अण्डकोषको थैलीमा गाढा दाग वा रगत जमेको देखिनु [Dark spots or bruising on the scrotum]

जटिलताहरू [Complications]

अण्डकोषको घुमाउरो [Testicular Torsion] को समयमै उपचार नगरेमा निम्न जटिलताहरू [complications] निम्त्याउन सक्छ:

• • प्रभावित अण्डकोषको क्षति वा मृत्यु [Damage or death of the affected testicle]

• • अण्डकोष हटाउनु पर्ने अवस्था [Loss of the testicle (orchiectomy)]

• • प्रजनन क्षमतामा कमी [Reduced fertility]

• • अण्डकोषको थैलीमा संक्रमण [Infection in the scrotum]

• • अर्को अण्डकोषमा पनि घुमाउरो हुने सम्भावना बढ्नु [Increased risk of torsion in the other testicle]

• • मनोवैज्ञानिक असर [Psychological impact]

⚠️ कारण र जोखिम कारकहरू [Causes & Risk Factors]

अण्डकोषको घुमाउरो धेरै कारणहरूले हुन सक्छ। यहाँ मुख्य कारणहरू उल्लेख गरिएका छन्:

जन्मजात असामान्यताहरू [Congenital Abnormalities]:

• • • अण्डकोषलाई अण्डकोषको थैलीमा सही रूपमा स्थिर नराख्ने तन्तुको कमी [Lack of proper connective tissue anchoring the testicle in the scrotum]

• • • 'बेल क्ल्यापर' विकृति [Bell-clapper deformity] (अण्डकोष थैली भित्र स्वतन्त्र रूपमा घुम्न सक्ने अवस्था)

• • • जन्मजात अण्डकोषको अवतरणमा समस्या [Congenital problems with testicular descent]

अन्य जोखिम कारकहरू [Other Risk Factors]:

• • • चोटपटक [Trauma] (अण्डकोषमा प्रत्यक्ष चोट)

• • • तीव्र शारीरिक गतिविधि [Vigorous activity] वा व्यायाम

• • • चिसो तापक्रम [Cold temperature] को सम्पर्क

• • • सुतिरहेको बेला [During sleep] (कारण स्पष्ट छैन तर सामान्य छ)

उमेर [Age]:

• • • नवजात शिशुहरू [Newborns] (पहिलो वर्ष भित्र)

• • • किशोरावस्था [Adolescence] (१२ देखि १८ वर्ष)

नेपालमा जोखिम कारकहरू [Risk Factors in Nepal]:

• • जनचेतनाको कमी [Lack of awareness] ले गर्दा लक्षणहरूलाई बेवास्ता गरिनु

• • स्वास्थ्य सेवामा पहुँचको अभाव [Limited access to healthcare] विशेष गरी ग्रामीण क्षेत्रमा

• • लामो समयको यात्रा वा यातायातको अभाव [Long travel time or lack of transportation] ले गर्दा अस्पताल पुग्न ढिलाइ

• • आर्थिक कठिनाइ [Economic hardship] ले गर्दा तुरुन्त उपचारमा ढिलाइ

• • परम्परागत उपचार विधिमा विश्वास [Belief in traditional remedies] ले गर्दा आधुनिक चिकित्सामा ढिलाइ

🩺 निदान र परीक्षणहरू [Diagnosis & Tests]

अण्डकोषको घुमाउरो [Testicular Torsion] को निदान मुख्यतया शारीरिक परीक्षण [physical examination] र लक्षणहरूको आधारमा गरिन्छ। समयमै निदान र उपचार अति महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

• • शारीरिक परीक्षण [Physical examination]: डाक्टरले अण्डकोषको थैली [scrotum] सुन्निएको, रातो भएको, वा अण्डकोष सामान्य भन्दा माथि सरेको छ कि छैन भनी जाँच गर्छन्।

• • डोप्लर अल्ट्रासाउन्ड [Doppler ultrasound]: यो अण्डकोषमा रगतको प्रवाह छ वा छैन भनेर हेर्नको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण परीक्षण हो। रगत प्रवाह नभएको खण्डमा घुमाउरो भएको संकेत गर्छ।

• • पिसाब परीक्षण [Urine test]: यसले संक्रमणलाई इन्कार गर्न मद्दत गर्छ, किनकि अण्डकोषमा दुखाइ संक्रमणका कारण पनि हुन सक्छ।

• • रक्त परीक्षण [Blood tests]: संक्रमणका संकेतहरू (जस्तै, सेतो रक्त कोषिकाको संख्या बढ्नु) जाँच गर्न गरिन्छ।

• • सर्जिकल अन्वेषण [Surgical exploration]: यदि अल्ट्रासाउन्डको नतिजा स्पष्ट छैन वा शंका छ भने, डाक्टरले शल्यक्रिया गरेर प्रत्यक्ष रूपमा अण्डकोषको अवस्था हेर्न सक्छन्।

सही र छिटो निदानले अण्डकोषको घुमाउरो [Testicular Torsion] को उपचारको सफलता दर बढाउँछ र अण्डकोष बचाउने सम्भावनालाई अधिकतम बनाउँछ।

💊 उपचार [Treatment]

अण्डकोषको घुमाउरो [Testicular Torsion] एउटा चिकित्सा आपतकालिन अवस्था हो जसलाई तुरुन्त शल्यक्रिया [emergency surgery] आवश्यक पर्दछ। उपचारको मुख्य लक्ष्य घुमेको अण्डकोषलाई सीधा पार्नु र रगतको प्रवाहलाई पुनर्स्थापित गर्नु हो।

१. आपतकालीन शल्यक्रिया [Emergency Surgery]:

अण्डकोषको घुमाउरो पत्ता लागेको केही घण्टाभित्रै शल्यक्रिया गरिनुपर्छ। शल्यक्रिया गर्दा सर्जनले अण्डकोषको थैलीमा सानो चीरा [incision] लगाएर घुमेको अण्डकोषलाई सीधा पार्छन्। रगतको प्रवाह पुनर्स्थापित भएपछि, अण्डकोषलाई भविष्यमा घुमाउरो हुनबाट रोक्नको लागि अण्डकोषको थैलीको भित्री भागमा सिलाई [sutures] द्वारा स्थिर गरिन्छ (ओर्किओपेक्सी [orchiopexy])। यदि अर्को अण्डकोषमा पनि घुमाउरो हुने सम्भावना छ भने, त्यसलाई पनि स्थिर गरिन्छ।

२. म्यानुअल डिटोर्सन [Manual Detorsion] (अस्थायी उपाय):

कतिपय अवस्थामा, शल्यक्रियाको तयारी गर्दा वा विशेषज्ञको अनुपस्थितिमा, डाक्टरले हातले घुमेको अण्डकोषलाई सीधा पार्ने प्रयास गर्न सक्छन्। यसलाई म्यानुअल डिटोर्सन [manual detorsion] भनिन्छ। यो एक अस्थायी उपाय मात्र हो र यसपछि पनि शल्यक्रिया आवश्यक पर्दछ, किनकि यसले भविष्यमा पुन: घुमाउरो हुने जोखिमलाई कम गर्दैन र अण्डकोषलाई स्थिर गर्दैन। यसले शल्यक्रिया नहुँदासम्म अण्डकोषमा थप क्षति हुनबाट बचाउन मद्दत गर्न सक्छ।

३. दुखाइ व्यवस्थापन [Pain Management]:

अण्डकोषको घुमाउरो [Testicular Torsion] मा तीव्र दुखाइ हुने भएकाले, दुखाइ कम गर्नका लागि दुखाइ निवारक औषधिहरू [pain relievers] दिइन्छ। शल्यक्रिया अघि र पछि पनि दुखाइ नियन्त्रण महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

४. अण्डकोष हटाउने [Orchiectomy] (यदि आवश्यक भएमा):

यदि अण्डकोषमा रगतको प्रवाह धेरै लामो समयसम्म रोकिएको छ (सामान्यतया ६-१२ घण्टा भन्दा बढी) र अण्डकोषको तन्तु मरेको छ भने, त्यसलाई बचाउन सकिँदैन। यस्तो अवस्थामा, सर्जनले मृत अण्डकोषलाई हटाउनु पर्ने हुन्छ। यसलाई ओर्किओक्टोमी [orchiectomy] भनिन्छ। नेपालमा स्वास्थ्य सेवामा ढिलो पहुँचका कारण यस्तो अवस्था आउने सम्भावना बढी हुन्छ।

५. अनुगमन र फलो-अप [Monitoring and Follow-up]:

शल्यक्रिया पछि, बिरामीको अवस्थाको नजिकबाट अनुगमन गरिन्छ। अण्डकोषको स्वास्थ्य, संक्रमणको संकेत र दुखाइको स्तरको निगरानी गरिन्छ। नियमित फलो-अप जाँचहरू [follow-up appointments] अण्डकोषको कार्यक्षमता र प्रजनन क्षमतामा कुनै असर परेको छ कि छैन भनेर सुनिश्चित गर्न महत्त्वपूर्ण हुन्छन्।

🌱 आहार र जीवनशैली [Diet & Lifestyle]

अण्डकोषको घुमाउरो [Testicular Torsion] को उपचार पछि, शरीरलाई निको हुन र सामान्य कार्यमा फर्कन मद्दत गर्न सन्तुलित आहार [balanced diet] महत्त्वपूर्ण छ।

• • प्रशस्त पानी पिउनुहोस् [Drink plenty of water]: डिहाइड्रेसन [dehydration] बाट बच्न र शरीरलाई हाइड्रेटेड राख्न मद्दत गर्छ।

• • फाइबरयुक्त खाना [Fiber-rich foods]: कब्जियत [constipation] रोक्न मद्दत गर्छ, जसले शल्यक्रिया पछि पेटमा दबाब पर्नबाट बचाउँछ (जस्तै, फलफूल, तरकारी, अन्न)।

• • प्रोटिनयुक्त खाना [Protein-rich foods]: शरीरलाई तन्तु मर्मत गर्न र निको हुन मद्दत गर्छ (जस्तै, दाल, गेडागुडी, अण्डा, माछा, कुखुरा)।

• • भिटामिन र खनिजयुक्त खाना [Vitamin and mineral-rich foods]: रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता [immunity] बढाउन र समग्र स्वास्थ्य सुधार गर्न मद्दत गर्छ (जस्तै, ताजा फलफूल र तरकारी)।

• • हल्का र सजिलै पच्ने खाना [Light and easily digestible foods]: शल्यक्रिया पछि वाकवाकी र बान्ताको अनुभव भएमा उपयुक्त हुन्छ (जस्तै, सुप, खिचडी, उसिनेको तरकारी)।

• • प्रशोधित खानाबाट टाढा रहनुहोस् [Avoid processed foods]: चिनी, नुन र अस्वस्थ बोसो बढी भएका खानाहरूले सुन्निने [inflammation] बढाउन सक्छ र निको हुने प्रक्रियालाई ढिलो गर्न सक्छ।

सन्तुलित र पौष्टिक आहारले शरीरलाई छिटो निको हुन र शल्यक्रिया पछिको जटिलताहरू कम गर्न मद्दत गर्छ। कुनै विशेष आहारसम्बन्धी चिन्ता भएमा डाक्टर वा पोषणविद् [nutritionist] सँग सल्लाह लिनुहोस्। साना सुधारहरूले पनि ठूलो फरक पार्न सक्छ।

🔍 रोकथामका उपायहरू [Prevention]

अण्डकोषको घुमाउरो [Testicular Torsion] लाई पूर्ण रूपमा रोक्न गाह्रो छ किनकि यो प्रायः जन्मजात असामान्यताका कारण हुन्छ। यद्यपि, केही उपायहरूले जोखिम कम गर्न वा समयमै उपचार सुनिश्चित गर्न मद्दत गर्न सक्छन्।

१. जनचेतना र शिक्षा [Awareness and Education]:

पुरुष र किशोरहरूलाई अण्डकोषको घुमाउरोका लक्षणहरू र यसको आपतकालीन प्रकृतिबारे शिक्षित गर्नु महत्त्वपूर्ण छ। अण्डकोषमा अचानक दुखाइ भएमा तुरुन्त चिकित्सा सहायता लिनुपर्छ भन्ने कुरामा जोड दिनुपर्छ। नेपालमा विद्यालय स्वास्थ्य कार्यक्रम र समुदायमा आधारित स्वास्थ्य शिविर मार्फत यस्तो जानकारी प्रवाह गर्न सकिन्छ।

२. सुरक्षित शारीरिक गतिविधि [Safe Physical Activity]:

खेलकुद वा अन्य तीव्र शारीरिक गतिविधिमा संलग्न हुँदा अण्डकोषको सुरक्षाका लागि एथलेटिक कप [athletic cup] वा संरक्षक [protector] लगाउनु उपयोगी हुन सक्छ, यद्यपि यसले घुमाउरोलाई पूर्ण रूपमा रोक्दैन।

३. जोखिम कारकहरूको पहिचान [Identification of Risk Factors]:

यदि परिवारमा अण्डकोषको घुमाउरोको इतिहास छ वा 'बेल क्ल्यापर' विकृति जस्ता जन्मजात असामान्यताहरू शंका गरिएको छ भने, डाक्टरसँग परामर्श लिनु उपयुक्त हुन्छ। कतिपय अवस्थामा, यदि जोखिम धेरै उच्च छ भने, निवारक शल्यक्रिया (ओर्किओपेक्सी [orchiopexy]) विचार गर्न सकिन्छ।

४. समयमै चिकित्सा सहायता [Timely Medical Help]:

अण्डकोषमा कुनै पनि प्रकारको अचानक र तीव्र दुखाइलाई कहिल्यै बेवास्ता गर्नुहुँदैन। तुरुन्तै नजिकको स्वास्थ्य संस्था वा अस्पतालमा जानु पर्छ। दुखाइ सुरु भएको ६ घण्टा भित्र उपचार पाएमा अण्डकोष बचाउने सम्भावना ९०-१००% हुन्छ, तर १२ घण्टा पछि ५०% र २४ घण्टा पछि १०% भन्दा कम हुन्छ।

🚨 कहिले डाक्टरलाई देखाउने? [When to See a Doctor]

अण्डकोषको घुमाउरो [Testicular Torsion] एउटा चिकित्सा आपतकालिन अवस्था हो। यदि तपाईंले निम्नमध्ये कुनै पनि लक्षण अनुभव गर्नुभयो भने, तुरुन्तै डाक्टरलाई देखाउनुहोस् वा नजिकको आपतकालीन कक्षमा जानुहोस्:

• 🚨 🚨 अण्डकोषमा अचानक र तीव्र दुखाइ [Sudden and severe testicular pain]

• 🚨 🚨 अण्डकोषको थैली [scrotum] मा सुन्निने वा रातो हुने [Swelling or redness in the scrotum]

• 🚨 🚨 अण्डकोष छुनै नसकिने गरी संवेदनशील हुनु [Extreme tenderness of the testicle]

• 🚨 🚨 पेटको तल्लो भागमा दुखाइको साथमा अण्डकोषको दुखाइ [Lower abdominal pain accompanying testicular pain]

• 🚨 🚨 वाकवाकी वा बान्ता हुनु [Nausea or vomiting]

• 🚨 🚨 प्रभावित अण्डकोष सामान्य भन्दा माथि सरेको देखिनु [Affected testicle appearing higher than usual]

• 🚨 🚨 अण्डकोषको थैलीमा असामान्य रंग परिवर्तन [Unusual color changes in the scrotum]

• 🚨 🚨 सुतेर उठ्दा वा शारीरिक गतिविधि पछि अण्डकोषमा दुखाइ सुरु हुनु [Onset of testicular pain after waking or physical activity]

अण्डकोषको घुमाउरो [Testicular Torsion] मा समयको ठूलो महत्त्व हुन्छ। ढिलाइले अण्डकोषको स्थायी क्षति वा गुम्ने जोखिम बढाउँछ। विशेष गरी बालबालिका र किशोरहरूमा यस्ता लक्षण देखिएमा तुरुन्तै अस्पताल पुर्याउनुहोस्। आफ्नो स्वास्थ्यको ख्याल राख्नुहोस्, चिन्ता नलिनुहोस् तर सचेत रहनुहोस्।

निष्कर्ष [Conclusion]

अण्डकोषको घुमाउरो [Testicular Torsion] एक गम्भीर चिकित्सा आपतकालिन अवस्था हो जसले अण्डकोषमा रगतको प्रवाहलाई रोक्छ। यसको मुख्य लक्षण अण्डकोषमा अचानक र तीव्र दुखाइ हो। यदि यसको ६ घण्टा भित्र उपचार गरिएन भने, अण्डकोष गुम्ने जोखिम ९०% भन्दा बढी हुन्छ। नेपालमा यसको सही तथ्याङ्क नभए पनि, जनचेतनाको कमी र स्वास्थ्य सेवामा ढिलो पहुँचका कारण अण्डकोष गुम्ने घटनाहरू हुन सक्छन्।

यस लेखको मुख्य सन्देश भनेको अण्डकोषमा कुनै पनि प्रकारको अचानक र तीव्र दुखाइलाई कहिल्यै बेवास्ता नगर्नु हो। तुरुन्तै नजिकको अस्पताल वा स्वास्थ्य चौकीमा पुगेर विशेषज्ञको सल्लाह लिनुहोस्। समयमै गरिने शल्यक्रियाले अण्डकोष बचाउन र प्रजनन क्षमतालाई कायम राख्न मद्दत गर्छ। आफ्नो स्वास्थ्यप्रति सचेत रहनुहोस् र आपतकालीन अवस्थामा तुरुन्त कदम चाल्नुहोस्। तपाईंको स्वास्थ्य तपाईंको हातमा छ।

बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू [FAQs]

प्रश्न: अण्डकोषको घुमाउरो [Testicular Torsion] कति सामान्य छ?

उत्तर: यो एक दुर्लभ अवस्था हो, तर यो जुनसुकै उमेरका पुरुषहरूमा हुन सक्छ। यो विशेष गरी नवजात शिशुहरू [newborns] र १२ देखि १८ वर्षका किशोरहरूमा [adolescents] बढी देखिन्छ, जहाँ प्रति ४००० पुरुषमध्ये १ जनामा यो अवस्था देखिन सक्छ।

प्रश्न: अण्डकोषको घुमाउरो [Testicular Torsion] किन हुन्छ?

उत्तर: यो प्रायः जन्मजात असामान्यताका कारण हुन्छ, जहाँ अण्डकोषलाई अण्डकोषको थैलीमा स्थिर राख्ने तन्तु [connective tissue] कमजोर हुन्छ (बेल क्ल्यापर विकृति [Bell-clapper deformity])। यसले गर्दा अण्डकोष सजिलैसँग घुम्न सक्छ। चोटपटक, तीव्र शारीरिक गतिविधि, वा चिसो तापक्रम पनि जोखिम कारक हुन सक्छन्।

प्रश्न: यदि अण्डकोषको घुमाउरो [Testicular Torsion] को उपचार गरिएन भने के हुन्छ?

उत्तर: यदि यसको तुरुन्त उपचार गरिएन भने, अण्डकोषमा रगतको प्रवाह रोकिन्छ, जसले गर्दा अण्डकोषका तन्तुहरू मर्न थाल्छन्। यसले अण्डकोषको स्थायी क्षति, संक्रमण, र अन्ततः अण्डकोष हटाउनु पर्ने अवस्था [orchiectomy] निम्त्याउन सक्छ। यसले प्रजनन क्षमतामा पनि असर पार्न सक्छ।

प्रश्न: अण्डकोषको घुमाउरो [Testicular Torsion] को उपचारमा कति समय लाग्छ?

उत्तर: यसको उपचार आपतकालीन शल्यक्रिया [emergency surgery] मार्फत गरिन्छ। दुखाइ सुरु भएको ६ घण्टा भित्र शल्यक्रिया गरिएमा अण्डकोष बचाउने सम्भावना ९०-१००% हुन्छ। १२ घण्टा पछि यो सम्भावना ५०% मा झर्छ र २४ घण्टा पछि १०% भन्दा कम हुन्छ। त्यसैले, समयमै उपचार अति महत्त्वपूर्ण छ।

प्रश्न: के अण्डकोषको घुमाउरो [Testicular Torsion] ले प्रजनन क्षमता [fertility] लाई असर गर्छ?

उत्तर: हो, यदि प्रभावित अण्डकोषलाई समयमै बचाउन सकिएन वा हटाउनु परेमा यसले प्रजनन क्षमतालाई असर गर्न सक्छ। यद्यपि, अर्को स्वस्थ अण्डकोषले सामान्यतया पर्याप्त शुक्राणु उत्पादन गर्न सक्छ। तर, केही अध्ययनहरूले घुमाउरो नभएको अण्डकोषको कार्यक्षमतामा पनि केही असर पर्न सक्ने देखाएका छन्।

प्रश्न: के एउटा अण्डकोषमा घुमाउरो भएमा अर्कोमा पनि हुन सक्छ?

उत्तर: हो, यदि एउटा अण्डकोषमा घुमाउरो [torsion] भएको छ भने, अर्को अण्डकोषमा पनि भविष्यमा घुमाउरो हुने जोखिम बढी हुन्छ। त्यसैले, शल्यक्रियाको क्रममा, घुमाउरो नभएको अण्डकोषलाई पनि भविष्यमा घुमाउरो हुनबाट रोक्नको लागि अण्डकोषको थैलीमा स्थिर गरिन्छ (ओर्किओपेक्सी [orchiopexy])।

प्रश्न: अण्डकोषमा दुखाइ भएमा के गर्ने?

उत्तर: यदि अण्डकोषमा अचानक र तीव्र दुखाइ महसुस भएमा, तुरुन्तै नजिकको अस्पतालको आपतकालीन कक्षमा जानुहोस्। यो अण्डकोषको घुमाउरो [Testicular Torsion] को संकेत हुन सक्छ, जुन एक चिकित्सा आपतकालिन अवस्था हो र यसलाई समयमै उपचार आवश्यक पर्दछ।

सन्दर्भहरू [Sources]

• • American Urological Association (AUA) Guideline: Testicular Torsion (2022) ↗

• • World Health Organization (WHO) Guidelines for the management of common conditions in children: Testicular Torsion ↗

• • National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK): Testicular Torsion ↗

• • Centers for Disease Control and Prevention (CDC) - Emergency preparedness for men's health ↗

• • Nepal Ministry of Health and Population - Adolescent Health Program ↗

• • Urology Care Foundation - Testicular Torsion ↗

बाह्य लिङ्कहरू तिनीहरूको सम्बन्धित संस्थाहरूको स्वामित्वमा छन्।

⚠️ चिकित्सा अस्वीकरण [Medical Disclaimer]

यो लेख केवल शैक्षिक उद्देश्य [Educational Purpose] को लागि हो र व्यक्तिगत चिकित्सा सल्लाह [Medical Advice] को विकल्प होइन। कुनै स्वास्थ्य समस्याको लागि सधैं योग्य डाक्टर [Qualified Doctor] सँग सल्लाह लिनुहोस्। यदि तपाईंलाई आकस्मिक स्वास्थ्य समस्या [Medical Emergency] छ भने, तुरुन्त नजिकको अस्पताल [Hospital] मा जानुहोस् वा १०२ (एम्बुलेन्स) मा फोन गर्नुहोस्।