अटिजम स्पेक्ट्रम डिसअर्डर (ASD) स्क्रिनिङ [Autism Spectrum Disorder (ASD) Screening]
Autism Spectrum Disorder (ASD) Screening लाई नेपालीमा अटिजम स्पेक्ट्रम डिसअर्डर भनिन्छ। (Autism Spectrum Disorder (ASD) Screening meaning in Nepali: अटिजम स्पेक्ट्रम डिसअर्डर)
दुर्लभ रोग र विशेषज्ञता [Rare Disease and Specialty] · प्रश्नावली, अवलोकन, अन्तरक्रियात्मक परीक्षण [Questionnaires, Observation, Interactive tests]
अटिजम स्पेक्ट्रम डिसअर्डर (ASD) स्क्रिनिङले बच्चा वा वयस्कमा ASD का प्रारम्भिक संकेतहरू पत्ता लगाउन मद्दत गर्छ, तर यसले निदान गर्दैन। थप परीक्षण आवश्यक हुन सक्छ।
अटिजम स्पेक्ट्रम डिसअर्डर (ASD) स्क्रिनिङ एउटा विकासात्मक असक्षमता हो जुन व्यक्तिको मस्तिष्कमा हुने भिन्नताका कारण हुन्छ। यसले मानिसहरूले अरूसँग कसरी अन्तरक्रिया गर्छन्, सञ्चार गर्छन्, सिक्छन् र व्यवहार गर्छन् भन्ने कुरालाई असर गर्छ। यो कुनै पनि उमेरमा पत्ता लगाउन सकिन्छ, तर लक्षणहरू सामान्यतया जीवनको पहिलो दुई वर्षमा देखा पर्छन् र जीवनभर रहन सक्छन्। ASD स्क्रिनिङ मुख्यतया साना बच्चाहरूका लागि प्रयोग गरिन्छ। यसले बच्चामा ASD का कुनै प्रारम्भिक संकेतहरू छन् कि छैनन् भनी पत्ता लगाउन मद्दत गर्छ। तर स्क्रिनिङले ASD को निदान गर्न सक्दैन। यदि स्क्रिनिङले बच्चामा यो विकार हुन सक्ने देखाउँछ भने, निश्चित रूपमा पत्ता लगाउन थप परीक्षण आवश्यक पर्दछ।
यो परीक्षण किन गरिन सक्छ?
- बच्चामा अटिजम स्पेक्ट्रम डिसअर्डर (ASD) को प्रारम्भिक संकेतहरू पत्ता लगाउन।
- यदि बच्चामा ASD को उच्च जोखिम छ भने, जस्तै परिवारमा ASD को इतिहास भएमा वा केही आनुवंशिक विकारहरू भएमा।
- यदि अभिभावक, शिक्षक वा हेरचाहकर्ताले बच्चामा ASD का सम्भावित लक्षणहरू देखेमा।
- वयस्कहरूमा ASD का लक्षणहरू भएमा तर पहिले कहिल्यै निदान नभएको अवस्थामा।
- अमेरिकन एकेडेमी अफ पेडियाट्रिक्स (AAP) ले सबै बच्चाहरूलाई १८ महिना र २४ महिनाको नियमित स्वास्थ्य जाँचमा ASD स्क्रिनिङ गर्न सिफारिस गर्छ।
- ASD को प्रारम्भिक उपचारले अटिजमका लक्षणहरू कम गर्न र जीवनको गुणस्तर सुधार गर्न मद्दत गर्छ।
- यदि बच्चामा सञ्चार र सामाजिक व्यवहारमा समस्याहरू छन् भने, जस्तै आँखा सम्पर्क नगर्ने वा अरूसँग रुचिहरू साझा नगर्ने।
- यदि बच्चामा असामान्य व्यवहार वा सीमित रुचिहरू छन् भने, जस्तै शब्दहरू दोहोर्याउने वा दिनचर्यामा सानो परिवर्तनले पनि विचलित हुने।
- यदि वयस्कहरूलाई अरू मानिसका भावनाहरू बुझ्न समस्या छ वा सीमित रुचिहरू र दोहोरिने व्यवहारहरू छन् भने।
- यदि वयस्कहरूलाई विद्यालय, काम वा जीवनका अन्य क्षेत्रमा कस्तो व्यवहार अपेक्षित छ भन्ने कुरा बुझ्न समस्या छ भने।
परीक्षणअघि के गर्ने?
यस स्क्रिनिङका लागि कुनै विशेष तयारी आवश्यक पर्दैन।
नमुना कसरी लिइन्छ?
बच्चाहरूका लागि, स्क्रिनिङ सामान्यतया बाल रोग विशेषज्ञ वा नर्सद्वारा गरिन्छ। यसमा प्रश्नावली भर्ने, बच्चाको अवलोकन गर्ने र अन्तरक्रियात्मक परीक्षणहरू समावेश हुन सक्छन्। वयस्कहरूका लागि, प्राथमिक हेरचाह प्रदायकले विशेषज्ञकहाँ पठाउन सक्छन्। विशेषज्ञले दैनिक जीवनमा सामना गर्ने चुनौतीहरूबारे कुरा गर्न, प्रश्नावली भर्न लगाउन र परिवारका सदस्यहरूसँग कुरा गर्न सक्छन्।
जोखिम र असहजता
अटिजम स्पेक्ट्रम डिसअर्डर स्क्रिनिङमा कुनै जोखिम हुँदैन।
नतिजा बुझ्ने आधार
ASD स्क्रिनिङको नतिजा स्कोरको रूपमा आउन सक्छ। यो स्कोरलाई ASD को लागि कम, मध्यम वा उच्च जोखिमको रूपमा वर्णन गर्न सकिन्छ। यदि स्क्रिनिङले ASD का संकेतहरू देखाउँछ भने, यसको मतलब यो हुन सक्छ कि ASD हो कि होइन भनी पुष्टि गर्न थप परीक्षण आवश्यक छ।
सम्भावित नतिजा र अर्थ
कम जोखिम [Low Risk]
सम्भावित अर्थ: स्क्रिनिङले ASD का कुनै संकेतहरू देखाएन।
सीमितता: यदि स्क्रिनिङ नतिजाले ASD का संकेतहरू नदेखाए पनि तपाईंलाई चिन्ता छ भने, आफ्नो चिकित्सकसँग छलफल गर्नुहोस्।
अर्को कदम: यदि चिन्ताहरू छन् भने, चिकित्सकसँग थप छलफल गर्नुहोस्।
मध्यम वा उच्च जोखिम [Medium or High Risk]
सम्भावित अर्थ: स्क्रिनिङले ASD का संकेतहरू देखाएको छ।
सीमितता: स्क्रिनिङले ASD को निदान गर्न सक्दैन। निश्चित निदानका लागि थप परीक्षण आवश्यक पर्दछ।
अर्को कदम: ASD को निदान गर्न विशेषज्ञसँग थप परीक्षण आवश्यक पर्दछ।
यस परीक्षणका सीमितता
- ASD स्क्रिनिङले अटिजम स्पेक्ट्रम डिसअर्डर (ASD) को निदान गर्न सक्दैन। यसले केवल ASD का सम्भावित संकेतहरू पत्ता लगाउन मद्दत गर्छ।
- ASD को निदान गर्न कुनै एक परीक्षण पर्याप्त हुँदैन। यसका लागि विशेषज्ञले विभिन्न विधिहरूको संयोजन प्रयोग गर्छन्।
- प्रारम्भिक बाल्यकालमा गरिने स्क्रिनिङले हल्का केसहरू पत्ता लगाउन नसक्ने सम्भावना हुन्छ।
- वयस्कहरूमा ASD को निदानका लागि परीक्षण विधिहरू अझै विकास र परीक्षणको क्रममा छन्, त्यसैले विशेषज्ञ खोज्न गाह्रो हुन सक्छ।
- यदि स्क्रिनिङ नतिजाले ASD का संकेतहरू नदेखाए पनि, यदि तपाईंलाई चिन्ता छ भने, चिकित्सकसँग छलफल गर्नुपर्छ।
सुरक्षित अर्को कदम
यदि स्क्रिनिङले ASD का संकेतहरू देखाउँछ भने, बच्चालाई थप परीक्षणका लागि विशेषज्ञकहाँ लैजानुपर्छ। विशेषज्ञहरूमा विकासात्मक बाल रोग विशेषज्ञ, बाल न्यूरोलोजिस्ट, बाल मनोवैज्ञानिक वा मनोचिकित्सकहरू समावेश हुन सक्छन्। विशेषज्ञले विस्तृत प्रश्नावली, अवलोकन, सोचाइ, सिकाइ र भाषा क्षमताहरूको मूल्याङ्कनका लागि परीक्षणहरू, र अन्य अवस्थाहरूको जाँच गर्न सक्छन्। यदि ASD को निदान भयो भने, सकेसम्म चाँडो उपचार सुरु गर्नुपर्छ। वयस्कहरूका लागि, प्राथमिक हेरचाह प्रदायकले ASD को निदानमा अनुभव भएका विशेषज्ञ खोज्न मद्दत गर्न सक्छन्।
चिकित्सकलाई सोध्नुपर्ने प्रश्नहरू
- मेरो बच्चाको स्क्रिनिङ नतिजाले 'उच्च जोखिम' देखाएको छ, यसको अर्थ के हो र अब हामीले के गर्नुपर्छ?
- यदि स्क्रिनिङले ASD का संकेतहरू नदेखाए पनि, मलाई अझै पनि मेरो बच्चाको व्यवहारबारे चिन्ता छ। मैले के गर्नुपर्छ?
- ASD को निदानका लागि कुन-कुन विशेषज्ञहरूसँग परामर्श लिनुपर्छ र यस प्रक्रियामा के-के समावेश हुन्छ?
- मेरो बच्चालाई ASD को निदान भएमा, उपचारका लागि कुन-कुन सेवाहरू उपलब्ध छन्?
- वयस्कको रूपमा, मलाई ASD को लक्षणहरू छन् जस्तो लाग्छ तर पहिले कहिल्यै निदान भएको छैन। मैले कसरी विशेषज्ञ खोज्न सक्छु?
तुरुन्त चिकित्सकीय सहायता कहिले लिने?
यो जानकारी शैक्षिक उद्देश्यका लागि मात्र हो। यसले चिकित्सकीय सल्लाह, निदान वा उपचारलाई प्रतिस्थापन गर्दैन। आफ्नो व्यक्तिगत परीक्षण नतिजाको व्याख्या र उपचारको लागि अनिवार्य रूपमा आफ्नो चिकित्सकसँग परामर्श लिनुहोस्।
बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू [FAQs]
अटिजम स्पेक्ट्रम डिसअर्डर (ASD) स्क्रिनिङ के हो?
अटिजम स्पेक्ट्रम डिसअर्डर (ASD) स्क्रिनिङ एउटा परीक्षण हो जसले बच्चा वा वयस्कमा ASD का प्रारम्भिक संकेतहरू पत्ता लगाउन मद्दत गर्छ। ASD मस्तिष्कमा हुने भिन्नताका कारण हुने विकासात्मक असक्षमता हो जसले सञ्चार, सामाजिक अन्तरक्रिया र व्यवहारलाई असर गर्छ। यो स्क्रिनिङले निदान गर्दैन, तर थप परीक्षण आवश्यक छ कि छैन भनेर निर्धारण गर्न मद्दत गर्छ।
यो परीक्षण किन गरिन्छ?
यो परीक्षण मुख्यतया साना बच्चाहरूमा ASD का संकेतहरू पत्ता लगाउन गरिन्छ ताकि प्रारम्भिक उपचार सुरु गर्न सकियोस्। प्रारम्भिक उपचारले ASD का लक्षणहरू कम गर्न र जीवनको गुणस्तर सुधार गर्न मद्दत गर्छ। वयस्कहरूमा पनि ASD का लक्षणहरू भएमा तर पहिले निदान नभएको अवस्थामा यो स्क्रिनिङ गरिन्छ।
ASD स्क्रिनिङ कसरी गरिन्छ?
बच्चाहरूका लागि, स्क्रिनिङमा सामान्यतया प्रश्नावली भर्ने, बच्चाको व्यवहार अवलोकन गर्ने र खेल गतिविधिहरू मार्फत अन्तरक्रियात्मक परीक्षणहरू समावेश हुन्छन्। वयस्कहरूका लागि, विशेषज्ञले दैनिक चुनौतीहरूबारे कुरा गर्न, प्रश्नावली भर्न लगाउन र परिवारका सदस्यहरूसँग कुरा गर्न सक्छन्।
ASD स्क्रिनिङको नतिजाको अर्थ के हो?
स्क्रिनिङको नतिजाले ASD को लागि कम, मध्यम वा उच्च जोखिम देखाउन सक्छ। यदि नतिजाले ASD का संकेतहरू देखाउँछ भने, यसको मतलब यो हो कि निश्चित निदानका लागि थप विस्तृत परीक्षण आवश्यक छ। स्क्रिनिङले ASD को निदान गर्दैन।
यदि स्क्रिनिङले ASD का संकेतहरू देखाएमा के हुन्छ?
यदि स्क्रिनिङले ASD का संकेतहरू देखाउँछ भने, बच्चा वा वयस्कलाई थप परीक्षणका लागि विशेषज्ञकहाँ पठाइन्छ। विशेषज्ञले विस्तृत मूल्याङ्कन गरेर ASD को निदान पुष्टि गर्न सक्छन्। निदान भएपछि, व्यक्तिलाई आवश्यक उपचार र सहयोग प्रदान गरिन्छ।
ASD स्क्रिनिङका लागि कुनै तयारी आवश्यक छ?
अटिजम स्पेक्ट्रम डिसअर्डर स्क्रिनिङका लागि कुनै विशेष तयारी आवश्यक पर्दैन।
ASD स्क्रिनिङका कुनै जोखिमहरू छन्?
अटिजम स्पेक्ट्रम डिसअर्डर स्क्रिनिङमा कुनै जोखिम हुँदैन।
सम्बन्धित स्वास्थ्य लेखहरू (Related health articles)
थप हेर्नुहोस्
आधार स्रोत
U.S. National Library of Medicine — Autism Spectrum Disorder (ASD) Screening: MedlinePlus Medical Test
https://medlineplus.gov/lab-tests/autism-spectrum-disorder-asd-screening/
https://www.drhealthnepal.com/lab-tests/autism-spectrum-disorder-asd-screening