युरिक एसिड परीक्षण [Uric Acid Test]
Uric Acid Test लाई नेपालीमा युरिक एसिड परीक्षण भनिन्छ। (Uric Acid Test meaning in Nepali: युरिक एसिड परीक्षण)
इलेक्ट्रोलाइट्स र मेटाबोलिक प्यानल [Electrolytes and Metabolic Panel] · रगत वा पिसाब [Blood or Urine]
युरिक एसिड परीक्षणले रगत वा पिसाबमा युरिक एसिडको मात्रा मापन गर्छ। यो गाउट, मृगौलाको पत्थरी, र क्यान्सर उपचारको निगरानीमा प्रयोग गरिन्छ।
युरिक एसिड परीक्षणले तपाईंको रगत वा पिसाबमा युरिक एसिडको मात्रा मापन गर्छ। युरिक एसिड शरीरले प्युरिन नामक रसायनहरूलाई टुक्राउँदा बन्ने सामान्य फोहोर पदार्थ हो। सामान्यतया, युरिक एसिड रगतमा घुल्छ र मृगौलाद्वारा फिल्टर भएर पिसाबमार्फत शरीरबाट बाहिर निस्कन्छ। यदि शरीरले धेरै युरिक एसिड बनाउँछ वा मृगौलाले पर्याप्त मात्रामा हटाउन सक्दैन भने, युरिक एसिड रगतमा जम्मा हुन सक्छ। यसले जोर्नीहरूमा सुई आकारका क्रिस्टलहरू बनाउन सक्छ, जसलाई गाउट भनिन्छ। उच्च युरिक एसिडको स्तरले मृगौलाको पत्थरी वा मृगौला फेल पनि गराउन सक्छ।
यो परीक्षण किन गरिन सक्छ?
- गाउटका लक्षणहरू (जस्तै: जोर्नीमा तीव्र दुखाइ, सुन्निने, रातो हुने, तातो हुने, चाल सीमित हुने) भएमा यसको निदानमा मद्दत गर्न।
- मृगौलाको पत्थरीको कारण पत्ता लगाउन वा मृगौलाको पत्थरीको जोखिम निगरानी गर्न।
- क्यान्सरको केमोथेरापी वा अन्य केही क्यान्सर उपचार गराइरहेका व्यक्तिहरूमा युरिक एसिडको स्तर निगरानी गर्न।
- मेटाबोलिक सिन्ड्रोम भएका वा केही औषधिहरू (जस्तै: डाइयुरेटिक्स) लिइरहेका व्यक्तिहरूमा युरिक एसिडको स्तर जाँच गर्न।
- मृगौलाको पत्थरीका लक्षणहरू (जस्तै: तल्लो पेट, कम्मर वा ढाडमा तीव्र दुखाइ, पिसाबमा रगत, बारम्बार पिसाब लाग्ने, पिसाब गर्न नसक्ने वा थोरै मात्र पिसाब लाग्ने, पिसाब गर्दा दुखाइ, धमिलो वा गन्ध आउने पिसाब, वाकवाकी र बान्ता, ज्वरो र चिसो लाग्ने) भएमा।
परीक्षणअघि के गर्ने?
धेरै औषधिहरू, एस्पिरिन सहित, रगत र पिसाबमा युरिक एसिडको स्तरलाई असर गर्न सक्छन्। नियासिन (भिटामिन बी-३) ले पनि नतिजालाई असर गर्न सक्छ। त्यसैले, तपाईंले लिइरहेका सबै औषधिहरूको बारेमा आफ्नो चिकित्सकलाई बताउनुहोस्। तर, चिकित्सकसँग सल्लाह नगरी कुनै पनि औषधि लिन बन्द नगर्नुहोस्।
नमुना कसरी लिइन्छ?
युरिक एसिड परीक्षण रगत परीक्षण वा पिसाब परीक्षणको रूपमा गर्न सकिन्छ। **रगत परीक्षणका लागि:** एक स्वास्थ्यकर्मीले तपाईंको पाखुराको नसाबाट सानो सुई प्रयोग गरी रगतको नमूना लिन्छन्। सुई छिराउँदा वा निकाल्दा हल्का घोचेको महसुस हुन सक्छ। यसमा सामान्यतया पाँच मिनेटभन्दा कम समय लाग्छ। **पिसाब परीक्षणका लागि:** तपाईंले २४ घण्टाको अवधिमा आफ्नो सबै पिसाब जम्मा गर्नुपर्ने हुन्छ। यसलाई २४-घण्टा पिसाब नमूना परीक्षण भनिन्छ। तपाईंलाई पिसाब जम्मा गर्न र भण्डारण गर्न विशेष भाँडो र निर्देशनहरू दिइनेछ। तपाईंको चिकित्सकले कहिले सुरु गर्ने भनेर बताउनुहुनेछ। सामान्यतया, तपाईंले सुरुमा शौचालयमा पिसाब गर्नुहुन्छ र त्यो पिसाब जम्मा गर्नुहुन्न। त्यसपछि, अर्को २४ घण्टासम्म सबै पिसाब भाँडोमा जम्मा गर्नुहुन्छ। सङ्कलन अवधिमा, पिसाबको भाँडोलाई फ्रिजमा वा बरफ भएको कूलरमा राख्नुहोस्। २४ घण्टापछि, यदि सम्भव भए पिसाब गर्नुहोस्। यो परीक्षणको लागि अन्तिम पिसाब सङ्कलन हो। त्यसपछि, निर्देशन अनुसार भाँडोलाई आफ्नो चिकित्सकको कार्यालय वा प्रयोगशालामा फिर्ता गर्नुहोस्।
जोखिम र असहजता
युरिक एसिड रगत वा पिसाब परीक्षण गराउँदा कुनै ज्ञात जोखिम छैन।
नतिजा बुझ्ने आधार
युरिक एसिड परीक्षणको नतिजाले तपाईंको रगत वा पिसाबमा युरिक एसिडको मात्रा देखाउँछ। उच्च वा कम स्तरले विभिन्न स्वास्थ्य अवस्थाहरूलाई सङ्केत गर्न सक्छ। तपाईंको प्रयोगशाला रिपोर्ट, लक्षणहरू, चिकित्सा इतिहास, र चिकित्सकको व्याख्या आवश्यक छ।
सम्भावित नतिजा र अर्थ
रगतमा उच्च युरिक एसिड स्तर [High uric acid levels in blood]
सम्भावित अर्थ: शरीरले धेरै युरिक एसिड बनाइरहेको हुन सक्छ वा मृगौलाले रगतबाट पर्याप्त युरिक एसिड हटाउन सकिरहेको छैन। यसको कारण गाउट, मृगौला रोग वा मृगौलाको पत्थरी, ल्युकेमिया, मल्टिपल मायलोमा, वा शरीरमा फैलिएको क्यान्सर, केही क्यान्सर उपचारका साइड इफेक्टहरू, रक्सीको अत्यधिक सेवन, वा गर्भवती महिलाहरूमा प्रिक्लाम्पसिया हुन सक्छ।
सीमितता: उच्च युरिक एसिडको स्तर भएका सबै व्यक्तिहरूलाई स्वास्थ्य समस्या नहुन सक्छ।
अर्को कदम: तपाईंको चिकित्सकले समस्याको कारण पत्ता लगाउन थप परीक्षणहरू गर्न सक्छन्।
रगतमा कम युरिक एसिड स्तर [Low uric acid levels in blood]
सम्भावित अर्थ: यो असामान्य हुन्छ र सामान्यतया स्वास्थ्य समस्याहरू निम्त्याउँदैन।
सीमितता: कम युरिक एसिड स्तरसँग सम्बन्धित स्वास्थ्य अवस्थाहरू सामान्यतया अन्य परीक्षणहरू प्रयोग गरेर निदान गरिन्छ।
अर्को कदम: यदि तपाईंको नतिजाले कम स्तर देखाउँछ भने, आफ्नो चिकित्सकसँग छलफल गर्नुहोस्।
पिसाबमा उच्च युरिक एसिड स्तर [High uric acid levels in urine]
सम्भावित अर्थ: यो गाउट, मृगौलाको पत्थरी वा मृगौलाको पत्थरीको उच्च जोखिम, ल्युकेमिया, मल्टिपल मायलोमा, वा शरीरमा फैलिएको क्यान्सर, मोटोपना, वा लेस्च-न्याहान सिन्ड्रोम जस्ता वंशाणुगत आनुवंशिक अवस्थासँग सम्बन्धित हुन सक्छ।
सीमितता: उच्च युरिक एसिडको स्तर भएका सबै व्यक्तिहरूलाई स्वास्थ्य समस्या नहुन सक्छ।
अर्को कदम: तपाईंको चिकित्सकले समस्याको कारण पत्ता लगाउन थप परीक्षणहरू गर्न सक्छन्।
पिसाबमा कम युरिक एसिड स्तर [Low uric acid levels in urine]
सम्भावित अर्थ: यो मृगौला रोग, सिसा विषाक्तता, वा रक्सीको अत्यधिक सेवनसँग सम्बन्धित हुन सक्छ।
सीमितता: यो नतिजाको व्याख्या गर्न अन्य क्लिनिकल जानकारी आवश्यक छ।
अर्को कदम: यदि तपाईंको नतिजाले कम स्तर देखाउँछ भने, आफ्नो चिकित्सकसँग छलफल गर्नुहोस्।
यस परीक्षणका सीमितता
- धेरै मानिसहरूमा उच्च युरिक एसिडको स्तर भए पनि कुनै स्वास्थ्य समस्या नहुन सक्छ।
- युरिक एसिडको स्तरलाई धेरै औषधिहरू र आहारले असर गर्न सक्छ, जसले नतिजाको व्याख्यालाई जटिल बनाउन सक्छ।
- यो परीक्षणले कुनै विशेष अवस्थाको निदान गर्दैन; यसले केवल युरिक एसिडको स्तर मापन गर्छ, जसलाई अन्य क्लिनिकल जानकारीसँग जोडेर व्याख्या गर्नुपर्छ।
सुरक्षित अर्को कदम
यदि तपाईंको नतिजाले रगत वा पिसाबमा युरिक एसिडको उच्च स्तर देखाउँछ भने, यसको मतलब सधैं उपचार आवश्यक पर्ने अवस्था छ भन्ने होइन। यदि तपाईंलाई आफ्नो नतिजाको बारेमा प्रश्नहरू छन् भने, आफ्नो चिकित्सकसँग कुरा गर्नुहोस्। औषधि र/वा आहारमा परिवर्तनले तपाईंको युरिक एसिडको स्तरलाई स्वस्थ दायरामा राख्न मद्दत गर्न सक्छ।
चिकित्सकलाई सोध्नुपर्ने प्रश्नहरू
- मेरो युरिक एसिडको नतिजाको अर्थ के हो र यसले मेरो स्वास्थ्यलाई कसरी असर गर्छ?
- मेरो युरिक एसिडको स्तरलाई स्वस्थ दायरामा राख्न मैले के गर्न सक्छु?
- के मैले लिइरहेका कुनै औषधिले मेरो युरिक एसिडको नतिजालाई असर गरेको हुन सक्छ?
- के मलाई गाउट वा मृगौलाको पत्थरीको जोखिम छ?
- के मलाई थप परीक्षणहरू आवश्यक छ?
तुरुन्त चिकित्सकीय सहायता कहिले लिने?
यो जानकारी शैक्षिक उद्देश्यका लागि मात्र हो। यसले चिकित्सकीय सल्लाह, निदान वा उपचारलाई प्रतिस्थापन गर्दैन। आफ्नो व्यक्तिगत परीक्षण नतिजाको व्याख्या र उपचारको लागि अनिवार्य रूपमा आफ्नो चिकित्सकसँग परामर्श लिनुहोस्।
बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू [FAQs]
युरिक एसिड परीक्षण के हो?
युरिक एसिड परीक्षणले तपाईंको रगत वा पिसाबमा युरिक एसिडको मात्रा मापन गर्छ। युरिक एसिड शरीरले प्युरिन नामक रसायनहरूलाई टुक्राउँदा बन्ने सामान्य फोहोर पदार्थ हो। यो परीक्षणले शरीरमा युरिक एसिडको सन्तुलन कस्तो छ भनेर हेर्न मद्दत गर्छ।
यो परीक्षण किन गरिन्छ?
यो परीक्षण गाउटको निदान गर्न, मृगौलाको पत्थरीको कारण पत्ता लगाउन वा जोखिम निगरानी गर्न, र क्यान्सरको उपचार गराइरहेका व्यक्तिहरूमा युरिक एसिडको स्तर निगरानी गर्न गरिन्छ। यसले उच्च युरिक एसिडसँग सम्बन्धित अन्य अवस्थाहरूको मूल्याङ्कन गर्न पनि मद्दत गर्छ।
यसको तयारी कसरी गर्ने?
परीक्षणको तयारीका लागि, तपाईंले लिइरहेका सबै औषधिहरूको बारेमा आफ्नो चिकित्सकलाई जानकारी दिनुपर्छ, किनकि केही औषधिहरूले युरिक एसिडको स्तरलाई असर गर्न सक्छन्। चिकित्सकको सल्लाह बिना कुनै पनि औषधि लिन बन्द नगर्नुहोस्।
युरिक एसिडको नमूना कसरी सङ्कलन गरिन्छ?
युरिक एसिड परीक्षणका लागि रगतको नमूना पाखुराको नसाबाट लिइन्छ। पिसाब परीक्षणका लागि, तपाईंले २४ घण्टाको अवधिमा आफ्नो सबै पिसाब जम्मा गर्नुपर्ने हुन्छ, जसका लागि विशेष भाँडो र निर्देशनहरू दिइन्छ।
परीक्षणको नतिजाको अर्थ के हो?
उच्च युरिक एसिडको स्तरले गाउट, मृगौलाको पत्थरी वा अन्य स्वास्थ्य समस्याहरूलाई सङ्केत गर्न सक्छ। कम स्तर असामान्य हुन्छ र सामान्यतया स्वास्थ्य समस्या निम्त्याउँदैन। तपाईंको नतिजाको सही अर्थ बुझ्नका लागि तपाईंको चिकित्सकसँग छलफल गर्नु महत्त्वपूर्ण छ।
उच्च युरिक एसिडको स्तरलाई के कुराले असर गर्न सक्छ?
उच्च युरिक एसिडको स्तर शरीरले धेरै युरिक एसिड बनाउँदा वा मृगौलाले पर्याप्त मात्रामा हटाउन नसक्दा हुन सक्छ। रातो मासु, कलेजो जस्ता अङ्गका मासु, केही समुद्री खाना, रक्सी, र उच्च फ्रुक्टोज कर्न सिरप भएका खानेकुराहरू धेरै खाँदा पनि युरिक एसिडको स्तर बढ्न सक्छ।
के उच्च युरिक एसिडको स्तर सधैं समस्याको सङ्केत हो?
होइन, उच्च युरिक एसिडको स्तर भएका धेरै मानिसहरूलाई कुनै स्वास्थ्य समस्या नहुन सक्छ। तपाईंको चिकित्सकले तपाईंको लक्षणहरू, चिकित्सा इतिहास, र अन्य परीक्षणका नतिजाहरूको आधारमा मात्र यसको सही व्याख्या गर्न सक्नुहुन्छ।
सम्बन्धित स्वास्थ्य लेखहरू (Related health articles)
थप हेर्नुहोस्
आधार स्रोत
U.S. National Library of Medicine — Uric Acid Test: MedlinePlus Medical Test