छोटो उत्तर: धेरैजसो महिलाले गर्भको १६ देखि २४ हप्ताबीच (करिब चौथोदेखि छैटौँ महिना) बच्चा चलेको महसुस गर्छन्। पहिलो बच्चा हो भने २० हप्तापछि मात्र थाहा हुन सक्छ। २४ हप्तासम्म पनि चाल थाहा भएन, वा पछि चाल घट्यो भने ढिला नगरी स्वास्थ्यकर्मीलाई देखाउनुपर्छ।
👉 Aafno EDD check garnuhos: Due date calculator
आफ्नो बच्चा जन्मने अनुमानित मिति (EDD) यहाँ हिसाब गर्नुहोस् →
👉 Aafno mahinawari check garnuhos: Period calculator
अर्को महिनावारी र उर्वर दिन कहिले हो, यहाँ हिसाब गर्नुहोस् →
हप्ता कसरी गनिन्छ
गर्भको हप्ता अन्तिम पटक महिनावारी सुरु भएको पहिलो दिनबाट गनिन्छ। त्यसैले "२० हप्ता" भन्नाले गर्भ बसेको दिनबाट होइन, अन्तिम महिनावारीको पहिलो दिनबाट गनिएको समय हो। आफ्नो हप्ता थाहा नभए स्वास्थ्यकर्मीसँग सोध्नुहोस्।
| गर्भको हप्ता | सामान्यतया के हुन्छ |
|---|---|
| १६–२४ हप्ता | पहिलो पटक चाल महसुस हुने समय |
| २० हप्तापछि | पहिलो गर्भमा चाल थाहा हुन सक्ने समय |
| २४ हप्ता | अझै चाल थाहा नभए स्वास्थ्यकर्मीलाई भन्ने |
| प्रसव सुरु हुँदासम्म | बच्चा चलिरहन्छ |
पहिलो चाल कस्तो लाग्छ
सुरुमा चाल पेटभित्र हल्का घुमेको वा फरफराएको जस्तो लाग्छ। यसलाई ग्यास वा पेट गुडगुडाएको भनेर बुझ्न सकिन्छ। गर्भ बढ्दै जाँदा लात हानेको र झट्का जस्तो चाल स्पष्ट हुँदै जान्छ।
बच्चा प्रसव सुरु भएपछि र प्रसवको बेलासम्म पनि चलिरहन्छ। अन्तिम हप्तामा बच्चा चल्न छोड्छ भन्ने कुरा गलत हो।
दिनमा कति पटक चल्नुपर्छ
हरेक दिन यति पटक चल्नैपर्छ भन्ने निश्चित संख्या छैन; हरेक बच्चा फरक हुन्छ। लात गनिरहनुपर्ने आवश्यकता पनि छैन। मुख्य कुरा भनेको आफ्नो बच्चाको दैनिक चालको ढाँचा चिन्नु हो, जस्तै कुन समयमा बढी चल्छ, कति बलियो चल्छ।
चाल घट्यो भने किन ध्यान दिने
बच्चा ठीक नभएको बेला ऊ सामान्यभन्दा कम चल्न सक्छ। चाल घट्नु समस्याको संकेत हुन सक्छ। जति छिटो पत्ता लाग्छ, उति छिटो आमा र बच्चालाई उचित हेरचाह दिन सकिन्छ, र यसले बच्चाको ज्यान बचाउन सक्छ।
चाल घटेको लाग्दा:
- भोलिसम्म नपर्खनुहोस्, राति भए पनि तुरुन्त स्वास्थ्य संस्था वा अस्पतालको प्रसूति विभागमा सम्पर्क गर्नुहोस्।
- त्यहाँ बच्चाको मुटुको धड्कन र चाल जाँचिन्छ।
- घरमै मुटुको धड्कन सुन्ने मेसिन (home doppler) प्रयोग नगर्नुहोस्। धड्कन सुनियो भन्दैमा बच्चा ठीक छ भन्ने हुँदैन, त्यसैले यो भरपर्दो तरिका होइन।
नियमित जाँचको भूमिका
गर्भको बीचतिर (१८ देखि २१ हप्ताबीच) गरिने ultrasound ले बच्चाको वृद्धि, साल (placenta) र गर्भाशयको रक्तप्रवाह जाँच्छ। चाल र जाँच दुवैले बच्चाको अवस्था बुझ्न मद्दत गर्छन्। नियमित गर्भ जाँचबारे गर्भावस्थाका सुरुका लक्षण र जाँच मा पढ्नुहोस्।
> तुरुन्त स्वास्थ्य संस्था जानुपर्ने लक्षण: > - बच्चा सामान्यभन्दा कम चलेको > - बच्चा चलेको महसुस नै नभएको > - बच्चाको सधैँको चालको ढाँचा फेरिएको > - योनिबाट रगत बग्नु (योनिबाट रगत) > - पानी फुट्नु (योनिबाट पानी बग्नु) > - ३७ हप्ता नपुग्दै प्रसव सुरु भएजस्तो लाग्नु (समयअघि प्रसव)
धेरै सोधिने प्रश्न
Bacha kati mahina ma chala?
प्रायः १६ देखि २४ हप्ताबीच, अर्थात् करिब चौथोदेखि छैटौँ महिनामा चाल थाहा हुन्छ। पहिलो गर्भमा २० हप्तापछि मात्र थाहा हुन सक्छ।
5 mahina ma bacha chalena bhane?
पहिलो गर्भमा २० हप्तापछि थाहा हुनु सामान्य हुन सक्छ। २४ हप्तासम्म पनि चाल थाहा भएन भने स्वास्थ्यकर्मीलाई भन्नुहोस्; उहाँहरूले धड्कन र चाल जाँच्नुहुन्छ।
Bacha din ma kati choti chalnu parxa?
निश्चित संख्या छैन। लात गन्नुभन्दा आफ्नो बच्चाको सधैँको ढाँचा चिन्नु महत्त्वपूर्ण छ। ढाँचा फेरियो वा चाल घट्यो भने तुरुन्त जाँच गराउनुहोस्।
Last mahina ma bacha kam chalxa?
होइन। बच्चा प्रसवको बेलासम्म चलिरहन्छ। अन्तिम महिनामा पनि चाल घटेको लागे तुरुन्त स्वास्थ्य संस्था जानुहोस्।
Ghar mai bacha ko dhadkan sunna milxa?
घरमा प्रयोग गरिने doppler भरपर्दो छैन। धड्कन सुनिँदैमा बच्चा ठीक छ भन्ने हुँदैन, त्यसैले चाल घटे स्वास्थ्य संस्थामै जाँच गराउनुहोस्।
20 hapta ko ultrasound ma k k herinxa?
NHS अनुसार यो जाँचलाई anomaly scan पनि भनिन्छ, र यो प्रायः १८ देखि २१ हप्ताबीच गरिन्छ। यसमा बच्चाको स्वास्थ्य र विकासमा असर गर्ने ११ वटा अवस्थाका संकेत खोजिन्छ, जस्तै ओठ वा तालु फाटेको (cleft lip and palate), मेरुदण्डको समस्या (spina bifida) र मुटुको गम्भीर समस्या। स्वास्थ्यकर्मीले बच्चाको हड्डी, मुटु, दिमाग, मेरुदण्ड, अनुहार, मिर्गौला र पेट ध्यान दिएर हेर्छन्।
- ultrasound प्रायः करिब ३० मिनेट लाग्छ, र यसबाट आमा वा बच्चालाई कुनै ज्ञात जोखिम हुँदैन।
- बच्चा धेरै चलिरहेको वा सही स्थितिमा नभएको बेला जाँच लामो हुन सक्छ। त्यस्तो बेला केही बेर हिँडेर वा केही खाएर फर्कन भनिन सक्छ।
- केही अवस्था अरूभन्दा स्पष्ट देखिन्छन्, त्यसैले स्क्यानले सबै समस्या भेट्टाउँदैन।
- धेरैजसो आमालाई बच्चामा कुनै अवस्थाको संकेत नभेटिएको भनिन्छ। केही भेटिए थप जाँचका लागि विशेषज्ञकहाँ पठाइन्छ।
जाँचमा जाँदा पेट सजिलै देखाउन मिल्ने खुकुलो लुगा लगाउनुहोस्, गर्भ जाँचको कार्ड साथमा लैजानुहोस्, र पिसाब थैली भरिएको हुनुपर्छ भनिएको छ भने त्यसै गर्नुहोस्।
Bacha janmane bela bhayo bhanera kasari thaha hunxa?
NHS अनुसार प्रसव सुरु हुन लागेको केही संकेत:
- पेट कसिने (contractions)
- पाठेघरको मुखबाट टाँसिने गुलाबी चिप्लो पदार्थ (show) निस्कनु
- ढाड दुख्नु
- बच्चाको टाउकोले आन्द्रामा थिचेर दिसा गर्न जाऊँजस्तो लाग्नु
- पानी फुट्नु
पानी फुटेपछि प्रायः २४ घण्टाभित्र प्रसव सुरु हुन्छ। सुरु नभए संक्रमणको जोखिम हुने भएकाले प्रसव गराउने उपचार (induction) को सल्लाह दिइन्छ। त्यतिन्जेल बच्चा सधैँभन्दा कम चले, वा योनिबाट आउने पानीको रङ वा गन्ध फेरिए तुरुन्त स्वास्थ्यकर्मीलाई भन्नुहोस्। पानी गन्हाउने वा रङ भएको, वा रगत बगेको अवस्थामा पनि तुरुन्त सम्पर्क गर्नुहोस्।
स्रोतहरू
- NHS — Your baby's movements: https://www.nhs.uk/pregnancy/keeping-well/your-babys-movements/
- NHS — Signs that labour has begun: https://www.nhs.uk/pregnancy/labour-and-birth/signs-of-labour/signs-that-labour-has-begun/
- NHS — 20-week scan: https://www.nhs.uk/pregnancy/your-pregnancy-care/20-week-scan/
- NHS — Pregnancy due date calculator: https://www.nhs.uk/pregnancy/finding-out/due-date-calculator/
यो लेख शैक्षिक उद्देश्यका लागि हो, चिकित्सकीय परामर्शको विकल्प होइन।