छोटो उत्तर: धेरैजसो महिलाको महिनावारी करिब २८ दिनमा एक पटक हुन्छ, तर २१ देखि ३५ दिनको फरकमा नियमित हुनु पनि सामान्य हो। रगत सामान्यतया २ देखि ७ दिनसम्म बग्छ, प्रायः ५ दिन जति। अन्तर २१ दिनभन्दा कम वा ३५ दिनभन्दा बढी भयो भने त्यसलाई अनियमित महिनावारी भनिन्छ।
👉 Aafno EDD check garnuhos: Due date calculator
आफ्नो बच्चा जन्मने अनुमानित मिति (EDD) यहाँ हिसाब गर्नुहोस् →
👉 Aafno mahinawari check garnuhos: Period calculator
अर्को महिनावारी र उर्वर दिन कहिले हो, यहाँ हिसाब गर्नुहोस् →
मानिसहरू यसरी पनि खोज्छन्: mahinawari kati din ma hunxa, mahinawari kati din samma basxa
महिनावारी चक्र कसरी गन्ने
महिनावारी चक्र रगत देखिएको पहिलो दिनबाट सुरु हुन्छ र अर्को महिनावारी आउनुभन्दा अघिल्लो दिनमा सकिन्छ। त्यसैले:
- रगत देखिएको पहिलो दिन = चक्रको दिन १
- अर्को महिनावारी सुरु हुनुभन्दा अघिल्लो दिन = चक्रको अन्तिम दिन
उदाहरणका लागि, एक महिनाको ३ गते महिनावारी सुरु भएर अर्को महिनाको १ गते फेरि सुरु भयो भने, बीचका दिन गनेर चक्रको लम्बाइ थाहा हुन्छ। धेरैले "महिनावारी हरेक महिना एउटै गतेमा आउनुपर्छ" भन्ठान्छन्, तर २८ दिनको चक्र पनि पात्रोको महिनाभन्दा छोटो हुन्छ। त्यसैले गते सर्दै जानु सामान्य हो। कहिलेकाहीँ दुई महिनावारीबीचको अन्तर हरेक पटक अलिअलि फरक पनि हुन सक्छ।
मोबाइल app वा डायरीमा हरेक पटकको पहिलो दिन टिप्दा चक्र नियमित छ कि छैन भनेर सजिलै थाहा हुन्छ।
सामान्य महिनावारी कस्तो हुन्छ
| कुरा | सामान्य दायरा |
|---|---|
| एक महिनावारीदेखि अर्कोसम्मको अन्तर | २१–३५ दिन (औसत करिब २८ दिन) |
| रगत बग्ने दिन | २–७ दिन (प्रायः करिब ५ दिन) |
| सबैभन्दा धेरै रगत | पहिलो २ दिन |
| जम्मा रगत | करिब २० देखि ९० ml (करिब १ देखि ५ ठूलो चम्चा) |
| महिनावारी सुरु हुने उमेर | औसत करिब १२ वर्ष |
रगत धेरै बग्ने दिनमा रातो र कम बग्ने दिनमा गुलाबी वा खैरो देखिन सक्छ। महिनावारी सुरु भएको केही वर्ष, प्रायः १६ देखि १८ वर्षसम्म, धेरैको चक्र नियमित भइसक्छ। महिनावारी रजोनिवृत्ति (menopause) सम्म चल्छ, जुन सामान्यतया ४० को बीचदेखि ५० को बीचतिर हुन्छ; बेलायतमा औसत उमेर ५१ वर्ष हो।
चक्रभित्र के हुन्छ
महिनावारी चक्र हर्मोनले चलाउँछन्। चक्रको पहिलो भागमा oestrogen हर्मोन बढ्दा अण्डाशयबाट अण्डा निस्कन्छ (ovulation) र पाठेघरको भित्री तह बाक्लो हुन्छ। दोस्रो भागमा progesterone हर्मोनले पाठेघरलाई गर्भ बस्न तयार पार्छ।
गर्भ बसेन भने दुवै हर्मोन घट्छन्, र पाठेघरको भित्री तह रगतसँगै बाहिर निस्कन्छ; यही महिनावारी हो। अण्डा निस्केदेखि महिनावारी सुरु हुनसम्म करिब १० देखि १६ दिन लाग्छ। गर्भ बस्ने समयबारे ovulation र उर्वर दिन मा पढ्नुहोस्।
महिनावारी आउनुअघि केहीलाई पेट फुलेको, स्तन दुख्ने, मन चिडचिडिने, टाउको दुख्ने जस्ता लक्षण (PMS) देखिन्छन्। यी प्रायः महिनावारी सुरु भएपछि घट्छन् र केही दिनमा हराउँछन्।
अनियमित महिनावारी
दुई महिनावारीबीचको अन्तर २१ दिनभन्दा कम वा ३५ दिनभन्दा बढी भयो भने त्यो अनियमित मानिन्छ। अनियमित महिनावारी प्रायः गम्भीर समस्याको संकेत होइन। यो महिनावारी भर्खर सुरु भएको उमेर र रजोनिवृत्ति नजिक हुँदा बढी हुन्छ।
सामान्य कारणहरू:
- किशोरावस्था (महिनावारी भर्खर सुरु हुँदा)
- रजोनिवृत्ति सुरु हुँदै गर्दा (प्रायः ४५ देखि ५५ वर्ष)
- गर्भ रहनु
- हर्मोन भएका परिवार नियोजनका साधन
- तौल धेरै घट्नु वा बढ्नु
- तनाव र चिन्ता
- अत्यधिक व्यायाम
- स्तनपान गराइरहेको बेला
- PCOS (अहिले PMOS पनि भनिन्छ) वा थाइराइडको समस्या
महिनावारी आएन भने
यौन सम्पर्क भएको छ र महिनावारी आएन भने गर्भ रहेको हुन सक्छ। यस्तो बेला pregnancy test गर्नुहोस्। सुरुका संकेत र जाँचबारे गर्भावस्थाका सुरुका लक्षण मा पढ्नुहोस्।
pregnancy test नेगेटिभ आएर पनि लगातार ३ पटक महिनावारी आएन भने डाक्टरलाई देखाउनुहोस्। महिनावारी रोकिनेबारे थप महिनावारी नआउनु (amenorrhea) मा छ।
गर्भ बस्ने चाहना भए
अनियमित महिनावारी हुँदा अण्डा नियमित रूपमा नखस्न सक्छ, त्यसैले गर्भ बस्न अलि गाह्रो हुन सक्छ। यस्तो अवस्थामा परिवार नियोजनका साधन प्रयोग नगरी चक्रभरि २ देखि ३ दिनको फरकमा यौन सम्पर्क गर्दा मद्दत पुग्छ। लामो समयसम्म गर्भ नबसे जाँच र आवश्यक परे उपचारका लागि स्वास्थ्य संस्थामा जानुहोस्।
कहिले डाक्टरलाई देखाउने
तल कुनै भए स्वास्थ्य संस्थामा जाँच गराउनुहोस्:
- महिनावारी अनियमित छ वा सधैँको ढाँचा फेरिएको छ
- रगत ७ दिनभन्दा बढी बग्छ
- अनियमित महिनावारीसँगै तौल बढ्ने, थकाइ, अनुहारमा रौँ आउने, छाला सुख्खा वा चिल्लो हुने
- धेरै रगत बगेर दैनिक जीवनमा असर परेको छ, वा महिनावारीमा कडा दुखाइ हुन्छ
- अनियमित महिनावारीको कारणले गर्भ रहन गाह्रो भएको छ (बच्चा बस्ने तरिका)
> तुरुन्त स्वास्थ्य संस्था जानुपर्ने लक्षण: > - दुई महिनावारीको बीचमा रगत बग्नु > - यौन सम्पर्कपछि रगत बग्नु > - रजोनिवृत्ति भइसकेपछि फेरि रगत देखिनु > > यस्ता रक्तस्राव संक्रमण वा पाठेघरको मुखको समस्याको कारणले हुन सक्छन्, त्यसैले जाँच गराउनैपर्छ।
धेरै सोधिने प्रश्न
Mahinawari kati din ma hunxa?
सामान्यतया २१ देखि ३५ दिनमा एक पटक; औसत करिब २८ दिन। चक्र रगत देखिएको पहिलो दिनबाट गनिन्छ।
Mahinawari kati din samma basxa?
रगत प्रायः २ देखि ७ दिनसम्म बग्छ, धेरैजसोमा करिब ५ दिन। ७ दिनभन्दा बढी बगे डाक्टरलाई देखाउनुहोस्।
Mahinawari dhilo hunu ko karan k ho?
गर्भ रहनु, तनाव, तौल धेरै घट्नु वा बढ्नु, अत्यधिक व्यायाम, हर्मोन भएका परिवार नियोजनका साधन, स्तनपान र PCOS जस्ता कारणले महिनावारी ढिलो हुन सक्छ।
Mahinawari 2 choti aayo ek mahina ma, thik ho?
चक्र २१ दिनभन्दा छोटो भयो भने अनियमित मानिन्छ। एकै पटक भयो भने धेरै चिन्ता गर्नुपर्दैन, तर दोहोरिइरहे वा बीचमा रगत बगे जाँच गराउनुहोस्।
Pahilo choti mahinawari kati barsa ma hunxa?
औसत करिब १२ वर्षमा, तर ८ वर्षदेखि नै सुरु हुन सक्छ। अलि ढिलो सुरु हुनु प्रायः चिन्ताको कुरा होइन।
स्रोतहरू
- NHS — Periods: https://www.nhs.uk/conditions/periods/
- NHS — Periods and fertility in the menstrual cycle: https://www.nhs.uk/conditions/periods/fertility-in-the-menstrual-cycle/
- NHS — Irregular periods: https://www.nhs.uk/conditions/irregular-periods/
- NHS — Missed or late periods: https://www.nhs.uk/conditions/stopped-or-missed-periods/
- NHS — Heavy periods: https://www.nhs.uk/conditions/heavy-periods/
यो लेख शैक्षिक उद्देश्यका लागि हो, चिकित्सकीय परामर्शको विकल्प होइन।