छोटो उत्तर: धेरैजसो घरेलु pregnancy test ले महिनावारी रोकिएको पहिलो दिनदेखि गर्भ देखाउन सक्छ। शरीरले HCG हर्मोन निषेचन (fertilisation) भएको करिब ६ दिनपछि बनाउन थाल्छ। लक्षण प्रायः गर्भको ४ देखि ६ हप्ताताका देखिन्छन्।
👉 Aafno EDD check garnuhos: Due date calculator
आफ्नो बच्चा जन्मने अनुमानित मिति (EDD) यहाँ हिसाब गर्नुहोस् →
👉 Aafno mahinawari check garnuhos: Period calculator
अर्को महिनावारी र उर्वर दिन कहिले हो, यहाँ हिसाब गर्नुहोस् →
गर्भ थाहा हुने समयरेखा
| कुरा | कहिले |
|---|---|
| HCG हर्मोन बन्न सुरु | निषेचनको करिब ६ दिनपछि |
| धेरै संवेदनशील test | महिनावारी रोकिनुअघि नै पनि सम्भव |
| धेरैजसो घरेलु test | महिनावारी रोकिएको पहिलो दिनदेखि |
| महिनावारी मिति थाहा छैन भने | असुरक्षित यौनसम्पर्कको कम्तीमा २१ दिनपछि |
| सुरुका लक्षण | प्रायः गर्भको ४–६ हप्ता |
| Dating ultrasound | प्रायः गर्भको १०–१४ हप्ता |
किन तुरुन्त थाहा हुँदैन?
गर्भ रहनेबित्तिकै test ले देखाउँदैन। निषेचन भएपछि शरीरले HCG बनाउन केही दिन लाग्छ, र यो हर्मोन पिसाबमा पत्ता लाग्ने मात्रामा पुग्न अझ समय लाग्छ। त्यसैले धेरै छिटो test गर्दा गर्भ भए पनि negative आउन सक्छ। यही कारणले negative नतिजा positive भन्दा कम भरपर्दो मानिन्छ।
Bacha baseko kati din ma thaha hunxa: पिसाब र रगत जाँच
- पिसाब जाँच (घरेलु kit वा स्वास्थ्य संस्थामा): महिनावारी रोकिएको एक–दुई हप्तापछि गर्दा ९७–९९% सम्म सही हुन्छ। सस्तो र छिटो नतिजा आउँछ।
- रगत जाँच: स्वास्थ्य संस्था वा ल्याबमा मात्र हुन्छ। धेरै थोरै HCG पनि पत्ता लगाउन सक्ने भएकाले महिनावारी रोकिनुअघि नै गर्भ देखाउन सक्छ। नतिजा आउन केही घण्टादेखि एक दिनभन्दा बढी लाग्न सक्छ।
घरमा test गरेर positive आए पनि स्वास्थ्यकर्मीले फेरि जाँच गरेर पक्का गर्न सक्छन्।
लक्षणबाट कति दिनमा थाहा हुन्छ?
सुरुका लक्षण प्रायः गर्भको ४ देखि ६ हप्ताताका देखिन थाल्छन्:
- महिनावारी रोकिनु
- वाकवाकी वा बान्ता
- धेरै थकान
- स्तन दुख्नु
- बारम्बार पिसाब लाग्नु
- केही गन्ध सहन नसक्नु
तर यी लक्षण सबैमा देखिँदैनन् र अरू कारणले पनि हुन सक्छन्। त्यसैले लक्षणले मात्र गर्भ पक्का हुँदैन; test नै चाहिन्छ।
Ultrasound ले कहिले देखाउँछ?
गर्भ कति हप्ताको भयो, बच्चा एउटा हो कि बढी, र गर्भ सही ठाउँमा बसेको छ कि छैन भनेर हेर्न प्रायः गर्भको १० देखि १४ हप्ताताका dating scan गरिन्छ। यसबाट अनुमानित जन्म मिति पनि निकालिन्छ।
Test negative आयो तर शंका छ भने
- निर्देशन ठीकसँग पालना गर्नुभयो कि हेर्नुहोस्।
- केही दिन पर्खेर फेरि test गर्नुहोस्।
- केही औषधिले पनि नतिजामा असर गर्न सक्छ; औषधि खाँदै हुनुहुन्छ भने स्वास्थ्यकर्मीलाई भन्नुहोस्।
- महिनावारी लामो समय नआए स्वास्थ्य संस्थामा जाँच गराउनुहोस्।
> तुरुन्त स्वास्थ्य संस्था जानुपर्ने लक्षण: > - योनिबाट रगत बग्नु वा थोपा देखिनु > - पेट वा तल्लो पेटमा दुखाइ, विशेष गरी एकातिर वा बढ्दै गएको > - धेरै बान्ता भएर पानी पनि नअडिनु > - कडा टाउको दुखाइ, आँखा धमिलो हुनु वा उज्यालो चम्किएजस्तो देखिनु > - अनुहार, हात वा खुट्टा अचानक सुन्निनु > - अचानक सास फेर्न गाह्रो हुनु, छाती दुख्नु वा रिँगटा लाग्नु > - ज्वरो आउनु
धेरै सोधिने प्रश्न
pregnancy kati din ma thaha hunxa?
धेरैजसो घरेलु test ले महिनावारी रोकिएको पहिलो दिनदेखि थाहा दिन सक्छ।
sambandha rakheko kati din pachi test garne?
महिनावारी कहिले आउने थाहा छैन भने असुरक्षित यौनसम्पर्कको कम्तीमा २१ दिनपछि test गर्नुहोस्।
mahinawari aauna agadi nai thaha hunxa?
केही धेरै संवेदनशील test र रगत जाँचले महिनावारी रोकिनुअघि नै देखाउन सक्छन्, तर धेरै छिटो गर्दा negative आउन सक्छ।
bihana matra test garnu parxa?
पर्दैन। Test दिनको जुनसुकै समयमा गर्न सकिन्छ।
ultrasound ma kati hapta ma thaha hunxa?
Dating scan प्रायः गर्भको १० देखि १४ हप्ताताका गरिन्छ।
Ragat janch le HCG kati xa bhanera kina herinxa?
MedlinePlus अनुसार गर्भको रगत जाँच दुई किसिमको हुन्छ। एउटाले गर्भ छ कि छैन मात्र बताउँछ (qualitative), र अर्कोले रगतमा HCG ठ्याक्कै कति छ भनेर नाप्छ (quantitative)। HCG को मात्राले गर्भ र भ्रूणको स्वास्थ्यबारे स्वास्थ्यकर्मीलाई महत्त्वपूर्ण कुरा बताउँछ। quantitative जाँच कहिलेकाहीँ यसका लागि गरिन्छ:
- गर्भपतनको जोखिम बढी भएको गर्भ निगरानी गर्न
- पाठेघरबाहिर गर्भ बसेको (ectopic pregnancy) छ कि छैन जाँच्न
असामान्य रगत बग्नु, तल्लो ढाड वा पेट दुख्नु, र कम्मरको एकातिर बटारिएजस्तो दुख्नु ectopic गर्भका लक्षण हुन सक्छन्। यो आपतकालीन अवस्था हुन सक्छ, त्यसैले यस्ता लक्षणमा ढिला नगरी स्वास्थ्य संस्था जानुहोस्।
Dating scan ma k k thaha hunxa?
NHS अनुसार गर्भको १० देखि १४ हप्ताताका गरिने dating scan प्रायः करिब २० मिनेट लाग्छ। तस्बिर स्पष्ट आउन पिसाब थैली भरिएको हुनुपर्ने हुन सक्छ, त्यसैले स्वास्थ्यकर्मीलाई पहिल्यै सोध्नुहोस्। यो scan ले spina bifida जस्ता केही स्वास्थ्य अवस्था पनि पत्ता लगाउन सक्छ।
यही समयमा, आमाले सहमति दिएमा, Down's syndrome को जोखिम हेर्ने combined test गर्न सकिन्छ। यसमा रगत जाँच र ultrasound बाट बच्चाको घाँटीको पछाडिको तरल पदार्थ (nuchal translucency) नापिन्छ। Edwards' syndrome र Patau's syndrome नामका दुई दुर्लभ अवस्थाको जाँच पनि प्रस्ताव गरिन्छ।
Garbha baseko kati din ma halka ragat dekhinxa?
NHS अनुसार कसैलाई महिनावारी आउनुपर्ने बेलातिर धेरै हल्का महिनावारीजस्तो थोरै रगत वा थोपा देखिन सक्छ। यसलाई implantation bleeding भनिन्छ, र यो गर्भको सुरुको एउटा संकेत हुन सक्छ। सबैलाई यस्तो हुँदैन। गर्भमा योनिबाट रगत बग्नु सधैँ गम्भीर हुँदैन, तर स्वास्थ्यकर्मीको सल्लाह लिनु महत्त्वपूर्ण छ।
स्रोतहरू
- NHS — Doing a pregnancy test: https://www.nhs.uk/pregnancy/trying-for-a-baby/doing-a-pregnancy-test/
- NHS — Signs and symptoms of pregnancy: https://www.nhs.uk/pregnancy/trying-for-a-baby/signs-and-symptoms-of-pregnancy/
- MedlinePlus — Pregnancy Test: https://medlineplus.gov/lab-tests/pregnancy-test/
- NHS — 12-week scan: https://www.nhs.uk/pregnancy/your-pregnancy-care/12-week-scan/
- NHS — Pregnancy symptoms you need to get help for: https://www.nhs.uk/pregnancy/common-symptoms/pregnancy-symptoms-you-need-to-get-help-for/
यो लेख शैक्षिक उद्देश्यका लागि हो, चिकित्सकीय परामर्शको विकल्प होइन।