छोटो उत्तर: एउटा बच्चाको गर्भ औसतमा ४० हप्ता, अर्थात् २८० दिन, को हुन्छ। यो अन्तिम पटक महिनावारी सुरु भएको पहिलो दिनबाट गनिन्छ। सामान्यतया बच्चा ३७ देखि ४२ हप्ताबीच जन्मन्छ; ३७ हप्ताअघि जन्मे त्यसलाई समयअघिको जन्म (preterm) भनिन्छ।
👉 Aafno EDD check garnuhos: Due date calculator
आफ्नो बच्चा जन्मने अनुमानित मिति (EDD) यहाँ हिसाब गर्नुहोस् →
👉 Aafno mahinawari check garnuhos: Period calculator
अर्को महिनावारी र उर्वर दिन कहिले हो, यहाँ हिसाब गर्नुहोस् →
मानिसहरू यसरी पनि खोज्छन्: bacha kati mahina ma janmane xa, due date kasari nikalne
गर्भको समय किन हप्तामा गनिन्छ
स्वास्थ्यकर्मीहरू गर्भको उमेर महिनामा होइन, हप्तामा गन्छन्। यसलाई गर्भको उमेर (gestational age) भनिन्छ। गन्ती अन्तिम महिनावारीको पहिलो दिनबाट सुरु हुन्छ, गर्भ बसेको दिनबाट होइन। त्यसैले गर्भ बसेको बेला कागजमा गर्भ करिब दुई हप्ताको भइसकेको जस्तो देखिन्छ।
महिनामा भन्नुपर्दा ४० हप्तालाई धेरैले "करिब ९ महिना" भन्छन्, तर हप्ताको गन्ती बढी स्पष्ट हुन्छ।
Due date कसरी निकाल्ने
अनुमानित जन्म मिति (estimated due date, EDD) निकाल्न अन्तिम महिनावारीको पहिलो दिन थाहा हुनुपर्छ।
- अन्तिम महिनावारी सुरु भएको पहिलो दिन टिप्नुहोस्।
- त्यसमा २८० दिन (४० हप्ता) जोड्नुहोस्।
- त्यो दिन अनुमानित जन्म मिति हो।
उदाहरणका लागि, अन्तिम महिनावारी कुनै महिनाको १ गते सुरु भएको भए, त्यसबाट २८० दिन गन्दा आउने दिन अनुमानित मिति हुन्छ।
ध्यान दिनुहोस्:
- यो हिसाब २८ दिनको महिनावारी चक्रमा आधारित छ। चक्र छोटो वा लामो छ भने मिति अलि सर्न सक्छ।
- अन्तिम महिनावारीको मिति याद छैन वा पक्का छैन भने स्वास्थ्यकर्मीसँग सल्लाह लिनुहोस्।
- गर्भको सुरुतिर गरिने ultrasound ले गर्भ कति हप्ताको छ भनेर अझ ठीकसँग अनुमान गर्छ। ultrasound मा बच्चाको टाउको, पेट र तिघ्राको हड्डी नापिन्छ।
- अनुमानित मिति एउटा अनुमान मात्र हो। त्यही दिन बच्चा जन्मनुपर्छ भन्ने हुँदैन। सामान्य गर्भ ३७ देखि ४२ हप्तासम्म चल्न सक्छ, त्यसैले मितिभन्दा केही दिनअघि वा पछि जन्मनु पनि सामान्य हुन सक्छ।
पूरा समय (term) भनेको के
बच्चा जन्मने हप्ताअनुसार नाम फरक हुन्छ:
| गर्भको हप्ता | नाम |
|---|---|
| ३७ हप्ताभन्दा कम | समयअघिको जन्म (preterm) |
| ३७ देखि ३८ हप्ता ६ दिन | early term |
| ३९ देखि ४० हप्ता ६ दिन | full term (पूरा समय) |
| ४१ हप्ता ० देखि ६ दिन | late term |
| ४२ हप्ता र त्यसपछि | postterm (समय नाघेको) |
जटिलता नभएका गर्भमा ३९ देखि ४० हप्ता ६ दिनबीच जन्मिने बच्चामा नवजात शिशुका समस्या सबैभन्दा कम देखिएको पाइएको छ। त्यसैले चिकित्सकीय कारणबिना समयअघि प्रसव गराउनु राम्रो मानिँदैन।
समयअघि जन्म (preterm) भनेको के
३७ हप्ता पूरा नहुँदै जीवित जन्मिएको बच्चालाई समयअघि जन्मिएको भनिन्छ। यसका तीन तह छन्:
- अत्यन्त समयअघि: २८ हप्ताभन्दा कम
- धेरै समयअघि: २८ देखि ३२ हप्ताभन्दा कम
- मध्यम देखि ढिलो समयअघि: ३२ देखि ३७ हप्ता
समयअघि जन्म धेरैजसो आफैँ प्रसव सुरु भएर हुन्छ। कहिलेकाहीँ आमा वा बच्चाको स्वास्थ्यको कारणले चिकित्सकले प्रसव छिटो गराउने वा अपरेसन गर्ने निर्णय गर्छन्। जुम्ल्याहा वा बढी बच्चा, संक्रमण, मधुमेह र उच्च रक्तचाप जस्ता अवस्था सम्भावित कारण हुन्, तर प्रायः कारण पत्ता लाग्दैन। विस्तृत कुरा समयअघि प्रसव र जुम्ल्याहा गर्भ मा पढ्नुहोस्।
समयअघि जन्मिएका बच्चालाई विशेष हेरचाह चाहिन्छ। विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार कम स्रोत भएका ठाउँमा धेरै समयअघि जन्मिएका बच्चाहरू न्यानोपन, स्तनपानमा सहयोग र संक्रमणको आधारभूत उपचार नपाउँदा ज्यान गुमाउँछन्। यही कारणले गर्भावस्थामा नियमित जाँच र स्वास्थ्य संस्थामा प्रसव महत्त्वपूर्ण छन्।
नियमित गर्भ जाँचले कसरी मद्दत गर्छ
विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) ले गर्भावस्थामा स्वास्थ्यकर्मीसँग कम्तीमा ८ पटक भेट गर्न सिफारिस गर्छ, र पहिलो भेट १२ हप्ताअघि सुरु गर्न भन्छ। यस्ता भेटमा सुरुतिरको ultrasound ले गर्भको उमेर र जुम्ल्याहा छन् कि छैनन् भनेर पत्ता लगाउन मद्दत गर्छ। खाना, पोषण र सुर्ती वा लागुपदार्थबारे परामर्श पनि यही बेला दिइन्छ। नियमित जाँचबारे गर्भावस्थाका सुरुका लक्षण र जाँच मा पढ्नुहोस्।
प्रसव सुरु भएको कसरी थाहा हुन्छ
प्रसव सुरु हुन लागेको केही संकेत:
- पेट कस्सिने वा दुख्ने (contraction), जुन बिस्तारै नियमित हुँदै जान्छ
- पाठेघरको मुखबाट चिप्लो पदार्थ (mucus) निस्कनु
- ढाड दुख्नु
- बच्चाको टाउकोले दबाब दिँदा दिसा गर्न जाऊँजाऊँ लाग्नु
- पानी फुट्नु
प्रसव सुरु भएजस्तो लागे, वा हरेक ५ मिनेट वा त्योभन्दा छिटो नियमित पेट कस्सिन थाले, स्वास्थ्य संस्थामा सम्पर्क गर्नुहोस्।
> तुरुन्त स्वास्थ्य संस्था जानुपर्ने लक्षण: > - ३७ हप्ता नपुग्दै प्रसव सुरु भएजस्तो लाग्नु > - पानी फुट्नु > - योनिबाट रगत बग्नु > - बच्चा सामान्यभन्दा कम चल्नु (बच्चा कति महिनामा चल्छ) > - एउटै contraction २ मिनेटभन्दा लामो हुनु > - १० मिनेटमा ६ वा बढी पटक पेट कस्सिनु > > यस्तो भए भोलिसम्म नपर्खनुहोस्, राति भए पनि तुरुन्त जानुहोस्।
धेरै सोधिने प्रश्न
Bacha kati mahina ma janmane xa?
औसत गर्भ ४० हप्ता (२८० दिन) को हुन्छ, जसलाई धेरैले करिब ९ महिना भन्छन्। ३७ देखि ४२ हप्ताबीच जन्मनु सामान्य मानिन्छ।
Due date kasari nikalne?
अन्तिम महिनावारीको पहिलो दिनमा २८० दिन जोड्नुहोस्। चक्र २८ दिनभन्दा फरक छ वा मिति याद छैन भने ultrasound र स्वास्थ्यकर्मीको अनुमानलाई आधार मान्नुहोस्।
8 mahina ma bacha janmyo bhane?
३७ हप्ताअघि जन्मिएको बच्चा समयअघि जन्मिएको मानिन्छ। यस्ता बच्चालाई न्यानो राख्ने, स्तनपान र संक्रमणबाट जोगाउने हेरचाह चाहिन्छ, त्यसैले स्वास्थ्य संस्थामै प्रसव गराउनु सुरक्षित हुन्छ।
Due date nageye pani bacha janmena bhane?
४१ हप्तालाई late term र ४२ हप्ता नाघेपछि postterm भनिन्छ। अनुमानित मिति नाघे स्वास्थ्यकर्मीसँग सम्पर्कमा रहनुहोस्; उहाँहरूले अर्को कदम तय गर्नुहुन्छ।
Ultrasound le due date thik bhanxa?
सुरुतिरको ultrasound ले गर्भको उमेर अन्तिम महिनावारीको मितिभन्दा अझ ठीकसँग अनुमान गर्न सक्छ, तर यो पनि अनुमान नै हो।
स्रोतहरू
- ACOG — Definition of Term Pregnancy: https://www.acog.org/clinical/clinical-guidance/committee-opinion/articles/2013/11/definition-of-term-pregnancy
- MedlinePlus — Gestational age: https://medlineplus.gov/ency/article/002367.htm
- NHS — Pregnancy due date calculator: https://www.nhs.uk/pregnancy/finding-out/due-date-calculator/
- WHO — Preterm birth: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/preterm-birth
- NHS — Signs that labour has begun: https://www.nhs.uk/pregnancy/labour-and-birth/signs-of-labour/signs-that-labour-has-begun/
यो लेख शैक्षिक उद्देश्यका लागि हो, चिकित्सकीय परामर्शको विकल्प होइन।