परीक्षाको रातभर ब्युँझन वा खेलकुदमा ऊर्जा चाहिँदा एनर्जी ड्रिंक तिर हात जानु सामान्य भइरहेको छ — तर यसमा भएको उच्च क्याफिनले किशोर-किशोरीको स्वास्थ्यमा वास्तविक जोखिम निम्त्याउन सक्छ।
एनर्जी ड्रिंकमा कति क्याफिन हुन्छ?
एउटा सामान्य एनर्जी ड्रिंकमा प्रायः २००-३०० मिलिग्राम क्याफिन हुन्छ — यो एक कप कफी (करिब ९६ मिलिग्राम) भन्दा २-३ गुणा बढी हो। American Academy of Pediatrics (AAP) ले १२-१८ वर्षका किशोर-किशोरीका लागि दैनिक क्याफिनको सीमा १०० मिलिग्रामभन्दा बढी नहुनु सुझाव दिन्छ — एउटा एनर्जी ड्रिंकले नै यो सीमा पार गरिदिन्छ।
यसले के-के असर पार्न सक्छ?
- निद्रामा खलल र अनिद्रा
- मुटुको धड्कन तीव्र वा अनियमित हुनु
- रक्तचाप बढ्नु
- चिन्ता, तनाव, र चिडचिडापन
- बारम्बार सेवनले शारीरिक निर्भरता (Dependence) पर्न सक्ने जोखिम
AAP ले स्पष्ट भन्छ: एनर्जी ड्रिंक बालबालिका र किशोर-किशोरीका लागि उपयुक्त छैन र यसबाट टाढै रहनु राम्रो हुन्छ — यसमा भएको क्याफिन र अन्य उत्तेजक तत्व (जस्तै Guarana, Taurine) ले विकासशील मस्तिष्क र मुटुमा असर गर्न सक्छ।
ऊर्जाको लागि के गर्ने त?
परीक्षा वा खेलकुदको लागि ऊर्जा चाहिएमा, पर्याप्त निद्रा, नियमित र सन्तुलित खाना, र पानी नै सबैभन्दा भरपर्दो र सुरक्षित उपाय हुन्। तत्कालको "बुस्ट" भन्दा दिगो ऊर्जा दिने बानीहरूमा लगानी गर्नु दीर्घकालमा बढी फाइदाजनक हुन्छ।
स्वस्थ तौल र शरीरबारे
तौल घटाउने वा "टोन्ड" देखिने हतारमा अत्यधिक कम खाने वा खानै छोड्ने जस्ता बानी अपनाउनु खतरनाक हुन सक्छ, विशेष गरी शरीर अझै बढिरहेको उमेरमा। यदि तौल वा शरीरको आकारबारे चिन्ता लागिरहेको छ भने, आहार विशेषज्ञ वा डाक्टरसँग कुरा गर्नु — इन्टरनेटको अनाधिकृत "डाइट प्लान" भन्दा — बढी सुरक्षित र भरपर्दो हुन्छ।
कहिले डाक्टर भेट्ने?
- एनर्जी ड्रिंक पिएपछि मुटुको धड्कन असामान्य रूपमा तीव्र वा अनियमित भएमा।
- लगातार निद्रा नलाग्ने, अत्यधिक चिन्ता वा हात-खुट्टा कामेको महसुस भएमा।
- एनर्जी ड्रिंक बिना छटपटी वा टाउको दुखाइ हुने भएमा — यो निर्भरताको संकेत हुन सक्छ, डाक्टरसँग कुरा गर्नुहोस्।
सन्दर्भ
- American Academy of Pediatrics. "Children Should Avoid Drinks with Sugar, Caffeine." Available at: publications.aap.org
- Johns Hopkins Medicine. "Energy Drinks and Kids: What You Need to Know." Available at: hopkinsmedicine.org