छोटो उत्तर: प्रेग्नेन्सी किटले पिसाबमा hCG नामको हर्मोन छ कि छैन भनेर हेर्छ। प्रायः किट महिनावारी रोकिएको पहिलो दिनदेखि प्रयोग गर्न सकिन्छ; पिसाब स्टिकमा लगाएर केही मिनेट पर्खेपछि नतिजा देखिन्छ। सही तरिकाले प्रयोग गरे positive नतिजा प्रायः सही हुन्छ, तर negative नतिजा त्यति भरपर्दो हुँदैन, त्यसैले शंका भए केही दिनपछि फेरि जाँच्नुहोस्।
👉 Aafno EDD check garnuhos: Due date calculator
आफ्नो बच्चा जन्मने अनुमानित मिति (EDD) यहाँ हिसाब गर्नुहोस् →
👉 Aafno mahinawari check garnuhos: Period calculator
अर्को महिनावारी र उर्वर दिन कहिले हो, यहाँ हिसाब गर्नुहोस् →
मानिसहरू यसरी पनि खोज्छन्: pregnancy kit how to use, pregnancy kit result, pregnancy test kit positive
प्रेग्नेन्सी किटले के जाँच्छ?
गर्भ बसेपछि निषेचित अण्डा पाठेघरको भित्तामा टाँसिन्छ र त्यसपछि बन्ने साल (placenta) ले hCG (human chorionic gonadotropin) हर्मोन बनाउन थाल्छ। यही हर्मोनले शरीरलाई प्रोजेस्टेरोन र इस्ट्रोजेन बनाउन संकेत दिन्छ र महिनावारी रोकिन्छ। hCG को मात्रा करिब दस हप्तासम्म बढ्दै जान्छ।
घरमा गरिने प्रेग्नेन्सी किटले पिसाबमा यही hCG खोज्छ। महिनावारी रोकिएको एक–दुई हप्तापछि गरिएको पिसाब जाँच ९७–९९ प्रतिशतसम्म सही हुन्छ। रगतको जाँचले भने अझ थोरै hCG पनि पत्ता लगाउन सक्छ। रगत जाँचको विस्तृत कुरा HCG test पेजमा छ।
किट कहिले प्रयोग गर्ने?
- महिनावारी रोकिएको पहिलो दिनदेखि: धेरैजसो किट यही दिनदेखि प्रयोग गर्न सकिन्छ।
- महिनावारीको मिति थाहा छैन भने: असुरक्षित यौन सम्पर्क भएको कम्तीमा २१ दिनपछि जाँच गर्नुहोस्।
- धेरै संवेदनशील किट: केही किटले महिनावारी रोकिनुअघि नै काम गर्न सक्छन्, तर चाँडो जाँच्दा negative आउने सम्भावना बढी हुन्छ।
- दिनको कुन बेला: पिसाब दिनको जुनसुकै बेला जाँच्न सकिन्छ। तर बिहान उठेपछिको पहिलो पिसाबमा प्रायः hCG बढी हुन्छ, त्यसैले धेरैले बिहानको पिसाब रोज्छन्।
हर्मोनल परिवार नियोजनका साधन (जस्तै चक्की) प्रयोग गरिरहेको भए पनि किटले काम गर्छ।
किट प्रयोग गर्ने तरिका (step by step)
सबै किट अलि फरक हुन्छन्, त्यसैले सधैँ प्याकेटभित्रको निर्देशन पहिले पढ्नुहोस्। सामान्य तरिका यस्तो छ:
- म्याद हेर्नुहोस्: किटको expiry date नाघेको छैन भनेर जाँच्नुहोस्।
- पिसाब लगाउनुहोस्: स्टिकलाई पिसाबको धारमा समात्नुहोस्, वा सफा कपमा पिसाब जम्मा गरेर स्टिक वा स्ट्रिप त्यसमा डुबाउनुहोस्। ड्रपर भएको किटमा निर्देशनअनुसार थोपा हाल्नुहोस्।
- समय गन्नुहोस्: निर्देशनमा लेखिएजति मिनेट पर्खनुहोस्। मोबाइलको timer प्रयोग गर्दा सजिलो हुन्छ।
- नतिजा पढ्नुहोस्: तोकिएको समयमा नतिजा हेर्नुहोस्।
नतिजा कसरी पढ्ने? (Pregnancy kit result)
किटमा एउटा control line (नियन्त्रण रेखा वा चिन्ह) हुन्छ। यो रेखाले किटले ठीकसँग काम गर्यो भनेर देखाउँछ। यो नतिजा जे भए पनि देखिनुपर्छ, र यसले गर्भ छ कि छैन भन्दैन। धेरै किटमा control लाई "C" र test लाई "T" लेखिएको हुन्छ, तर अक्षर र चिन्ह किटअनुसार फरक हुन सक्छन्, त्यसैले आफ्नो किटको निर्देशन हेर्नुहोस्।
| के देखियो | सामान्य अर्थ | के गर्ने |
|---|---|---|
| control रेखा मात्र | negative | केही दिन वा एक हप्तापछि फेरि जाँच्नुहोस् |
| control र test दुवै रेखा | positive | स्वास्थ्य संस्थामा गएर पुष्टि र जाँच गराउनुहोस् |
| control रेखा नै छैन | किटले काम गरेन | नयाँ किटले फेरि जाँच्नुहोस् |
हल्का (faint) रेखा देखियो भने?
स्रोतहरूले हल्का रेखाको छुट्टै अर्थ बताउँदैनन्। किटको निर्देशनमा लेखिएअनुसार पढ्नुहोस्। शंका लागे केही दिनपछि फेरि जाँच्नुहोस् वा स्वास्थ्य संस्थामा पिसाब वा रगत जाँच गराउनुहोस्।
Positive आएपछि के गर्ने? (Pregnancy test kit positive)
सही तरिकाले गरिएको जाँचमा positive नतिजा लगभग पक्कै सही हुन्छ। त्यसपछि:
- सकेसम्म छिटो नजिकको स्वास्थ्य चौकी, अस्पताल वा डाक्टरकहाँ जानुहोस्। उहाँहरूले पुष्टिका लागि अर्को जाँच गर्न सक्नुहुन्छ।
- गर्भवती जाँच छिटो सुरु गर्दा आमा र बच्चा दुवैको हेरचाह राम्रो हुन्छ। कहिले कहिले जाँच गराउने भन्ने कुरा गर्भवती जाँच कहिले गर्ने मा छ।
- गर्भको सुरुका लक्षण र हेरचाहबारे गर्भावस्थाका सुरुका लक्षण पढ्नुहोस्।
- folic acid बारे स्वास्थ्यकर्मीसँग सोध्नुहोस्: फोलिक एसिड।
Negative आयो तर शंका छ भने?
negative नतिजा positive जत्तिको भरपर्दो हुँदैन। मुख्य कारण धेरै चाँडो जाँच्नु हो, किनभने शरीरले पिसाबमा देखिने जति hCG बनाइसकेको हुँदैन। निर्देशन नमानेर गरिएको जाँच र केही औषधिले पनि नतिजामा असर गर्न सक्छन्।
- केही दिनदेखि एक हप्तापछि फेरि जाँच्नुहोस्।
- दोस्रो पटक पनि negative आयो तर महिनावारी भएन भने डाक्टरलाई देखाउनुहोस्।
याद राख्नुहोस्: बाँझोपनको उपचारका लागि दिइने fertility औषधि खाइरहेको बेला जाँच्दा गलत positive आउन सक्छ। यस्तो अवस्थामा उपचार गर्ने डाक्टरसँग सल्लाह लिनुहोस्।
> तुरुन्त स्वास्थ्य संस्था जानुपर्ने लक्षण: > - तल्लो पेटको एकातिर दुखाइ, वा अचानक तीव्र र कडा पेट दुखाइ > - काँधको टुप्पोमा (काँध र पाखुरा जोडिने ठाउँ) अनौठो दुखाइ > - धेरै रिँगटा लाग्नु वा बेहोस हुनु > - धेरै रगत बग्नु (प्याड लगाउने बित्तिकै भिज्ने) > - positive आएपछि योनिबाट रगत देखिनु, साथमा दुखाइ भए झन् छिटो > > यी लक्षण पाठेघर बाहिर गर्भ (ectopic pregnancy) को संकेत हुन सक्छन्।
धेरै सोधिने प्रश्न
Pregnancy kit kati din ma use garne?
धेरैजसो किट महिनावारी रोकिएको पहिलो दिनदेखि प्रयोग गर्न सकिन्छ। मिति थाहा छैन भने असुरक्षित सम्पर्कको कम्तीमा २१ दिनपछि जाँच्नुहोस्।
Pregnancy kit bihana use garne ki beluka?
जुनसुकै बेला जाँच्न सकिन्छ, तर बिहानको पहिलो पिसाबमा hCG प्रायः बढी हुने भएकाले यो राम्रो विकल्प हो।
Pregnancy kit ma euta line matra aayo bhane?
control रेखा मात्र आए negative हो। शंका भए केही दिनपछि फेरि जाँच्नुहोस्। control रेखा नै नआए किटले काम गरेन; नयाँ किटले जाँच्नुहोस्।
Pregnancy kit positive aaye pachi k garne?
छिटो स्वास्थ्य संस्थामा जानुहोस्; पुष्टिका लागि अर्को जाँच हुन सक्छ र गर्भवती जाँच सुरु हुन्छ।
Pregnancy kit galat hunxa?
सही तरिकाले गरे positive प्रायः सही हुन्छ। negative भने चाँडो जाँच्दा गलत आउन सक्छ। fertility औषधिले गलत positive दिन सक्छ।
Pill khaa ko bela pregnancy kit kaam garxa?
हर्मोनल परिवार नियोजनका साधनले किटको काममा बाधा दिँदैनन्।
स्रोतहरू
- NHS — Doing a pregnancy test: https://www.nhs.uk/pregnancy/trying-for-a-baby/doing-a-pregnancy-test/
- MedlinePlus — Pregnancy Test: https://medlineplus.gov/lab-tests/pregnancy-test/
- NHS — Ectopic pregnancy: Symptoms: https://www.nhs.uk/conditions/ectopic-pregnancy/symptoms/
- NHS — Vaginal bleeding in pregnancy: https://www.nhs.uk/pregnancy/related-conditions/common-symptoms/vaginal-bleeding/
यो लेख शैक्षिक उद्देश्यका लागि हो, चिकित्सकीय परामर्शको विकल्प होइन।